Dominicaanse Republiek

Artikelindex

Algemeen

1.1 Geografische ligging
De Dominicaanse Republiek ligtin de Caribische Zee en deelt het eiland “Hispaniola” met Haïti. Ten oosten van de Dominicaanse Republiek ligt het eiland Puerto Rico. De hoofdstad van de Dominicaanse Republiek is Santo Domingo.

1.2 Klimaat
De Dominicaanse Republiek heeft een tropisch klimaat met redelijk constante temperaturen tussen de 28 en 33 graden Celsius. Het land heeft in het noordoosten een relatief hoge vochtigheidsgraad. Het zuidwestelijke puntje van de Dominicaanse Republiek heeft een warm steppeklimaat. Dit vanwege de lage neerslaghoeveelheden die in dit gebied vallen.

1.3 Tijdsverschil
De Dominicaanse republiek ligt ten westen van Nederland. Dit betekent dat het in de winter 6 uur vroeger is in de Dominicaanse Republiek; in de zomer bedraagt het tijdverschil 5 uur.

1.4 Bevolking
In de Dominicaanse Republiek wonen ongeveer 10 miljoen mensen (schatting 2012), waarvan meer dan 2 miljoen in de hoofdstad Santo Domingo. De Dominicaanse bevolking bestaat naar schatting voor 73% uit mensen met Europese, Indiaanse en Afrikaanse voorouders. Rond de 16% van de bevolking bestaat uit blanke Europese, vooral Spaanse mensen. Daarnaast bestaat 11% van de bevolking uit mensen van West-Afrikaanse afkomst.

1.5 Taal
De officiële taal van de Dominicaanse Republiek is de Spaanse. Engels wordt slechts op zeer kleine schaal gesproken.

1.6 Godsdienst
De heersende religie op de Dominicaanse Republiek is het rooms-katholicisme. De overgrote meerderheid - meer dan 95% - van de huidige Dominicaanse bevolking is katholiek. Er is sprake van vrijheid van godsdienst, waardoor ook overige godsdiensten (5%) worden toegelaten.

1.7 Geschiedenis

Het eiland Quisqueya werd in 1492 ontdekt door Columbus. Hij noemde het La Española. Het eiland werd een springplank voor Spaanse veroveraars vanuit het Caribisch gebied naar het Amerikaanse vasteland. Door het Verdrag bij de Vrede van Rijswijk (een vredesverdrag tussen onder andere Denenmarken, Zweden, Spanje, Engeland en Nederland enerzijds en Frankrijk anderzijds) moest Spanje één derde deel van het gebied (het westelijk deel) aan Frankrijk afstaan. Dit gebied werd later in 1804: Haïti.

Het oostelijk deel van het eiland (destijds Santo Domingo genoemd) werd in 1821 onafhankelijk van Spanje, maar is vervolgens 22 jaar geregeerd door de Haïtianen. Uiteindelijk is het oostelijk deel geheel onafhankelijk geworden van de Haïtianen op 27 februari 1844 onder de officiële naam: Republica Dominicana. Deze dag is thans nog een nationale feestdag.

In de eerste jaren na de onafhankelijkheid van Haïti had de Dominicaanse Republiek moeite om als onafhankelijke natie te functioneren. In 1861 keerden de Dominicanen vrijwillig terug onder het gezag van het Spaanse rijk, maar twee jaar later kwam er een oorlog die de onafhankelijkheid op 30 mei 1865 herstelde.

Een reeks van onrustige, niet representatief gekozen staatshoofden volgden. Deze periode werd afgesloten door de dictatuur van Rafael Leonidas Trujillo die regeerde van 1930 tot 1961. Juan Bosch werd hierna gekozen tot president in 1962, maar werd na een militaire coup in 1963 afgezet. In 1965 volgde opnieuw een militaire opstand, ditmaal met als doel de macht van Bosch te herstellen. Deze opstand werd gesteund door de Verenigde Staten, die 42.000 militiaren naar het eiland stuurden. Nadat de opstand was geslaagd werd een overgangsregering gevormd en werden verkiezingen uitgeschreven. Bij die verkiezingen werd Bosch verslagen door Joaquin Balaguer. Balaguer hield – met uitzondering van de jaren tussen 1978 en 1986 – tot 1996 de macht. In dat jaar werd hij, door internationale reacties op verkiezingsfraude gehouden in 1994, via gehouden verkiezingen uit de macht ontheven. Hierna is Leonel Fernandez Reyna verkozen tot president. Tijdens de verkiezingen van 2000 werd Leonel Fernandez Reyna opnieuw tot president gekozen. Op 20 mei 2012 is de nieuwe president van de Dominicaanse Republiek gekozen, namelijk Danilo Medina. Hij is lid van de Partido de la Liberación Dominicana (PLD) en zal op 16 augustus 2012 worden geïnstalleerd.

1.8 Politieke structuur
De staatsvorm in de Dominicaanse Republiek is een representatieve democratie. Deze is gevormd naar het Franse model. De overheid is daarbij verdeeld in de uitvoerende, wetgevende en de rechterlijke macht. De president heeft met zijn kabinet de uitvoerende macht in handen. Hij is hoofd van de Dominicaanse Republiek met onder hem het congres en het huis van afgevaardigden. Deze worden allen individueel gekozen en beschikken over de wetgevende macht.

De president heeft de uiteindelijke macht en kan (wetgevende) beslissingen maken zonder dat de afgevaardigden hierover een veto kunnen uitspreken. De president is tevens hoofd van het leger. Elke 2 jaar heeft de Dominicaanse Republiek verkiezingen. Om de 4 jaar wordt er een president gekozen en in de tussenliggende 2 jaar een congres. Daarbij kiest elke provincie een lid voor de senaat.

Er zijn drie grote politieke partijen in de Domincaanse Republiek, namelijk de Partido de la Liberación Dominicana (PLD), de sociaaldemocratische Partido Revolucionario Dominicano (PRD) en de Christelijke Partido Reformista Social Cristiano (PRSC). Daarnaast zijn er nog vele kleine organisaties en partijen die zich verkiesbaar stellen of zich met de politiek bemoeien.

Referenties:

- Wikipedia. Geraadpleegd via www.wikipedia.org

- CIA- The world factbook. Geraadpleegd via www.cia.gov


Internationale verdragen en geldende mensenrechten

Het democratiseringsproces op de Dominicaanse Republiek is de laatste jaren vooruit gegaan. Daarmee is de aandacht voor de bescherming van de mensenrechten eveneens gegroeid. Desondanks komen ernstige mensenrechtenschendingen nog steeds voor. De Dominicaanse Republiek is toegetreden tot de volgende verdragen: het Internationaal Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke Rechten (IVBPR, toegetreden middels “accession” in 1978), TheUnited Nations Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (UNCAT, ondertekend in 1985 en geratificeerd op 24 januari 2012) en The American Convention on Human Rights (geratificeerd in 1978).

2.1 Internationaal Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke Rechten
Zoals hierboven gesteld is de Dominicaanse Republiek toegetreden tot het IVBPR door middel van ‘accession’. Op deze manier heeft de Dominicaanse Republiek via een formele brief aan de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties laten weten juridisch verbonden te zijn met het verdrag. ‘Accession’ tot een verdrag heeft dezelfde directe werking als ratificatie, enig verschil is dat er geen officiële handtekening onder het verdrag is gezet. Het verdrag heeft directe werking in het Dominicaanse recht.

In het IVBPR worden diverse rechten en vrijheden van burgers vastgelegd. Een inbreuk op deze fundamentele vrijheden en rechten van de mens is in strijd met het internationale recht.

Onder andere de volgende burgerrechten zijn vastgelegd in het IVBPR: het recht om gevrijwaard te blijven van discriminatie, het recht om gevrijwaard te blijven van foltering en wrede of inhumane behandeling of bestraffing, het recht op menselijke behandeling wanneer iemand van zijn vrijheid beroofd wordt en het recht op gelijke behandeling. In het IVBPR is ook vastgelegd dat er een juridische grond nodig is om iemand te kunnen veroordelen voor een bepaald feit.

In het IVBPR wordt tevens het recht op leven gegarandeerd. Dit wil echter niet zeggen dat de doodstraf in strijd is met het internationaal recht. Artikel 6 van het IVBPR stelt namelijk dat de doodstraf uitgevoerd mag worden, mits deze straf beperkt wordt tot de meest zware misdrijven. Hieruit moet worden opgemaakt dat de doodstraf alleen in zeer uitzonderlijke gevallen opgelegd zou moeten worden.

Uit de bepalingen van het IVBPR vloeien ook een aantal procedurele rechten voort. Hierbij moet gedacht worden aan het recht om onmiddellijk geïnformeerd te worden van de reden van arrestatie, het recht om de rechtmatigheid van detentie te laten bepalen, het recht om binnen een redelijke termijn berecht te worden en het recht om onschuldig gehouden te worden totdat de schuld bewezen is.

Bovendien worden er in het IVPR een aantal minimumgaranties gesteld waar een ieder recht op heeft bij een ingestelde strafvervolging (artikel 9 IVBPR). Deze minimumgaranties behelzen onder andere: het recht om onmiddellijk op de hoogte gesteld te worden van de beschuldiging, het recht op toegang tot een zelfgekozen raadsman, het recht om zonder onredelijke vertraging berecht te worden, het recht op rechtsbijstand in alle fasen van de vervolging, het recht getuigen te ondervragen en getuigen op te roepen, het recht op een tolk en het recht om niet gedwongen te worden tegen zichzelf te getuigen of een bekentenis af te leggen.

2.2 The United Nations Convention against Torture and other Cruel, Imhuman or Degrading Treatment or Punishment (UNCAT)
De Dominicaanse Republiek is verdragspartij bij de UN Convention against Torture and other Cruel, Imhuman or Degrading Treatment or Punishment. Dit verdrag ziet erop toe dat een ieder in de verdragslanden gevrijwaard blijft van marteling, mishandeling, wrede en onmenselijke behandeling en bestraffing.

Uit de inhoud van rapportages van Amnesty International blijkt dat er nog steeds klachten binnenkomen van gedetineerden op de Dominicaanse Republiek over marteling en ill treatment binnen de gevangenis. Dit punt verdient nog steeds aandacht.

Omdat de Dominicaanse Republiek het verdrag pas op 24 januari 2012 heeft geratificeerd is er door The Committee Against Torture (CAT) nog geen onderzoek gedaan naar marteling en ill treatment binnen de gevangenissen op de Dominicaanse Republiek. Wel heeft de The Human Rights Committee in maart 2012 een rapport uitgebracht over de mensenrechtensituatie op de Dominicaanse Republiek. Hierover meer in paragraaf 2.4.

2.3 The American Convention on Human Rights
The American Convention on Human Rights is een internationaal mensenrechteninstrument en in 1978 geratificeerd door de Domincaanse Republiek. Het doel van de conventie is om een positie te creëren van persoonlijke vrijheid en sociale vaardigheid op basis van respect voor de rechten van de mens. In de jaren na het ontstaan van de conventie zijn er aan de conventie nog twee protocollen toegevoegd. Het eerste protocol was het Additional Protocol to the American Convention on Human Rights in the area of Economic, Social, and Cultural Rights en het tweede protocol was het Protocol to the American Convention on Human Rights to Abolish the Death Penalty. De Dominicaanse Republiek heeft beide protocollen niet geratificeerd.

2.4 Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners
In 1955 zijn de Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners opgesteld door de United Nations. Dit verdrag is niet bindend, maar geeft richtlijnen aan voor de behandeling van gevangenen en de omstandigheden in gevangenissen.

Zo worden richtlijnen gesteld ten aanzien van de accommodatie van de gevangenen (bijvoorbeeld een eigen cel, voldoende ventilatie, voldoende licht, voldoende sanitaire voorzieningen). Tevens worden richtlijnen opgesteld ter bescherming van de persoonlijke hygiëne van gevangenen, de kleding en slaapplekken van gevangenen, het voedsel en drinkwater, de mogelijkheid tot lichaamsbeweging en de toegang tot medische hulpverlening. Ook zijn er richtlijnen in dit verdrag opgenomen die betrekking hebben op de bestraffing en disciplinering van gevangenen. Volgens de richtlijnen moet er in iedere gevangenis de mogelijkheid zijn om bij een onafhankelijke commissie klachten in te dienen. Ook wordt gesteld dat gevangenen contact met de buitenwereld moeten kunnen onderhouden en vrij moeten zijn in het belijden van godsdienst.

Opgemerkt dient te worden dat de Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners enkel richtlijnen zijn. Deze richtlijnen zijn niet van rechtswege afdwingbaar. Overheden zijn niet verplicht zich aan deze richtlijnen te houden.

2.5 Controle op de naleving van internationale mensenrechtenverdragen
Het op papier erkennen van mensenrechten is iets anders is dan het in praktijk beschermen van de mensenrechten. Daarom is het van belang dat de naleving van de internationale mensenrechtenverdragen gecontroleerd wordt.

De United Nations houdt toezicht op de naleving van internationale mensenrechtenverdragen. De verdragspartijen zijn verplicht om regelmatig verslag te doen bij de United Nations over hoe de naleving van het verdrag in de praktijk uitpakt.

In maart 2012 heeft het Human Rights Committee een rapport uitgebracht over de naleving van het verdrag inzake Burgerlijke en Politieke rechten en de mensenrechtensituatie op de Dominicaanse Republiek. In het rapport zijn als positieve aspecten genoemd: de inwerkingtreding van een nieuwe grondwet in 2010 en de ratificatie van de Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment in januari 2012. Daarentegen spreekt de commissie zijn bezorgdheid uit over het feit dat er na meer dan tien jaar na het ontstaan van het Bureau van de Ombudsman nog steeds geen Ombudsman zelf aangewezen is en het instituut nog niet in werking is. Een andere bezorgdheid is gericht tegen het feit dat er door politie en andere ambtenaren (zoals militairen) te veel buitensporig geweld wordt gebruikt, voornamelijk in gevangenissen. Er wordt door de commissie aanbevolen om een onpartijdig mechanisme aan te stellen dat buitensporig geweld door politieambtenaren (in gevangenissen) gaat onderzoeken. Een andere aanbeveling van de commissie richt zich tegen feit dat het nieuwe gevangenismodel van the Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners (paragraaf 2.4) nog niet is geïmplementeerd door de Dominicaanse Republiek. De commissie stelt eveneens dat er te weinig gebruik wordt gemaakt van alternatieven op gevangenisstraf, zoals elektronisch toezicht en voorwaardelijke invrijheidstelling.

Er zijn ook andere instellingen die toezicht houden op de naleving van wetten en verdragen door andere landen. Zo houden de Inter-American Commission on Human Rights en de Inter-American Court of Human Rights beiden toezicht op de naleving van de American Convention of Human Rights. Middels rechterlijke uitspraken is de Dominicaanse Republiek in 2009, 2010 en 2011 nog gewezen op het feit dat ze zich moeten houden aan de verdragsrechtelijke bepalingen.

Een ander voorbeeld is de Foreign Relations Organisation van de Verenigde Staten (FAA). Zo staat de Dominicaanse Republiek op de waarschuwingslijst van de FAA over landen die in de gaten moeten worden gehouden met betrekking tot drugshandel. Wanneer de landen op deze waarschuwingslijst zich niet houden aan de anti-drugs maatregelen kunnen er sancties volgen. De Dominicaanse Republiek heeft in de laatste jaren geen sancties opgelegd gekregen, maar staat nog wel op de waarschuwingslijst.

2.6 WOTS
De Dominicaanse Republiek is tot op heden geen verdragspartij bij het WOTS verdrag (Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen). Middels dit verdrag kunnen gevangenen onder bepaalde omstandigheden mogelijk (een deel van) hun straf uitzitten in een Nederlandse gevangenis. Het is op dit moment niet mogelijk om als Nederlandse gedetineerde op de Dominicaanse Republiek uitgeleverd te worden aan Nederland en de straf in Nederland uit te zitten. Wanneer in de toekomst het bilaterale verdrag ondertekend wordt zal dit, wanneer is voldaan aan bepaalde voorwaarden, wel mogelijk zijn. Op dit moment is het niet duidelijk of en wanneer Nederland met de Dominicaanse Republiek een WOTS verdrag zal sluiten.

Referenties:


Dominicaans Rechtssysteem

3.1 Gearresteerd, wat nu?
De Dominicaanse straffen zijn hoog en de omstandigheden waarin ze uitgevoerd worden zijn zwaar. Gehoorzaam dus de wet! Bovendien kent de Dominicaanse Republiek een zeer strenge narcoticawetgeving. Het advies luidt dan ook om drugs te vermijden. Neem geen pakjes aan, ook niet van bekenden. Gebruik en bezit geen drugs. Kortom: wees op je hoede!

Indien je toch wordt verdacht van een strafbaar feit en gearresteerd wordt, sta er dan op dat de Nederlandse ambassade, of het Nederlandse consulaat, gewaarschuwd wordt. De consulaire medewerkers zullen je verder kunnen helpen met bijvoorbeeld het vinden van juridische bijstand. Wat de consulaire medewerkers NIET kunnen is je uit de gevangenis krijgen.

Voor verdere informatie over wat te doen bij arrestatie in het buitenland kun je kijken op de website van het Ministerie van Buitenlandse Zaken: Gearresteerd in het buitenland.

3.2 Gerechtelijke structuur
Het Dominicaanse rechtsstelsel is voor het grootste gedeelte afgeleid van de ‘Napoleon Code’. Het rechtssysteem vindt dus zijn basis in het Franse ‘civil law’ model. Een rechter neemt de beslissingen, niet een jury. In het strafrecht kent de Dominicaanse rechterlijke macht vier instanties.

Ten eerste zijn er de ‘Peace Courts’ ook wel ‘Jueces de Paz’ genoemd. Geschillen bij dit gerecht worden voorgezeten door één algemene rechter die kleine zaken en gevallen van geringe aard behandelt. Iedere wijk heeft zijn eigen vredesgerecht en de rechter van dit gerecht is de eerste rechter die op lokaal niveau kennis kan nemen van geschillen. De rechtszaken bij dit gerecht worden voorgezeten door één rechter. Voorbeelden van zaken bij dit gerecht zijn bijvoorbeeld: overtredingen en verkeersovertredingen.

Ten tweede zijn er de Gerechten van Eerste Aanleg (Jueces de Primera Instancia). Net zoals bij de Peace Courts worden de zaken bij dit gerecht voorgezeten door één rechter. Deze gerechten zijn onderverdeeld in een aantal kamers met betrekking tot verschillende rechtsgebieden, zoals bijvoorbeeld burgerlijke zaken en strafrechtelijke zaken. De Gerechten van Eerste Aanleg zijn dus meer gespecialiseerd dan de Peace Courts. Het verschil tussen de Peace Courts en de gerechten van Eerste Aanleg is dat bij het laatstgenoemde gerecht meer serieuze zaken worden behandeld. Een simpele burenruzie zal bijvoorbeeld door een Peace Court worden behandeld, maar een diefstal door een Court of First Instance.

Ten derde zijn er de Appeal Courts oftewel Cortes de Apelación. Bij dit gerecht kan men in beroep gaan tegen een beslissing van een Gerecht in Eerste Aanleg. Zaken bij dit gerecht worden behandeld door vijf rechters die gezamenlijk tot een beslissing komen.

Tot slot is er het Supreme Court of Corte Suprema de Justicia. Dit gerecht bestaat uit zestien rechters die worden gekozen door The National Council of Magistrates (onder andere bestaande uit de President en de leiders van beide kamers van het congress).Er zijn twee opties om een zaak aan te spannen bij la Corte Suprema (artikel 70 Dominicaanse Wetboek van Strafvordering). Net zoals in Nederland is er de mogelijkheid van cassatie (casación). Dit wil zeggen dat men beroep aantekent tegen een uitspraak van een lagere rechter. La Corte Suprema beoordeelt alleen of de lagere rechter de wet goed heeft toegepast. De vaststelling van of een oordeel over de feiten is niet meer aan de orde. Ten tweede is er de mogelijkheid van herziening (revisión). Herziening is een buitengewoon rechtsmiddel tegen een in hoogste feitelijke instantie gewezen vonnis of arrest (dat kan bij de Court of First Instance of bij een Cortes de Apelación). Als La Corte Suprema herziening mogelijk en wenselijk acht (bijvoorbeeld wanneer er zich nieuwe feiten en omstandigheden hebben voorgedaan die niet bekend waren ten tijde van de behandeling van de zaak), wordt de zaak naar een gerechtshof verwezen dat nog niet eerder over de zaak geoordeeld heeft.

In het Dominicaanse strafrecht zijn er nog twee andere rechters actief. Dit zijn de Jueces de la instruccion en de Jueces de la ejecución de la Pena. De Jueces de la instruccion komen in het Dominicaanse strafrecht aan de orde wanneer er vraagstukken zijn met betrekking tot het strafrechtelijk voorbereidend onderzoek. Ook komen alle preliminaire hoorzittingen bij de Jueces de la instruccion terecht. Deze beslist ook of het proces wel of niet word geseponeerd.

De Jueces de la ejecucion de la pena gaan over de gegeven straffen. Zo controleren zij of straffen daadwerkelijk worden uitgevoerd, of bepaalde voorwaarden worden nageleefd (bijv. de voorwaarden waaraan aan veroordeelde zich moet houden bij een voorwaardelijke invrijheidsstelling). Ook gaan de Jueces de la ejecucion de la pena over de libertad condicional.

3.4 Dominicaans strafrecht
In het Dominicaanse Wetboek van Strafrecht (Codigo Penalde la Republica Dominicana) staan bepalingen met betrekking tot het strafrecht. In dit wetboek worden de delicten, de straffen, verzachtende en verzwarende omstandigheden omschreven. Het gaat hierbij dus om een inhoudelijke omschrijving van het strafrecht.

Sancties
Het Dominicaans Strafrecht kent verschillende soorten straffen. Deze worden opgelegd afhankelijk van de ernst van het delict. Het Wetboek van Strafrecht kent drie soorten strafrechtelijke gedragingen. Ten eerste zijn er de politieovertredingen ("contravenciones"), ten tweede de overtredingen ("delitos") en ten derde de misdrijven ("crimenes"). Straffen die kunnen worden opgelegd bij het begaan van politieovertredingen zijn: arrestatie en hechtenis op het politiebureau (1 tot 5 dagen), boetes en verbeurdverklaring van inbeslaggenomen voorwerpen. Straffen die bij het begaan van een overtreding worden opgelegd zijn: uitzetting uit het land, tijdelijke gevangenisstraffen tot een maximum van 2 jaar en een strafboete. Straffen die worden opgelegd bij misdrijven zijn: tijdelijke gevangenisstraffen van 2 tot 5 jaar of van 20 tot 30 jaar.

Een gevangenisstraf op de Dominicaanse Republiek is alleen tijdelijk. Levenslange gevangenisstraffen worden krachtens de wet niet opgelegd.

Er kunnen op de Dominicaanse Republiek ook alternatieve straffen worden opgelegd, zoals huisarrest of taakstraffen. Deze mogelijkheden worden echter inhoudelijk niet uitgewerkt in de wet. Op grond van de wet kan er dus op deze alternatieve straffen wel een beroep worden gedaan, maar in praktijk is het zo dat deze straffen bijna nooit worden opgelegd. Bovendien komen buitenlandse gedetineerden voor deze alternatieve straffen vaak niet in aanmerking.

Doodstraf

De doodstraf is op de Dominicaanse Republiek in 1996 afgeschaft voor alle delicten.

Delicten
In het Dominicaanse Wetboek van Strafrecht worden diverse gedragingen strafbaar gesteld. Er wordt een onderscheid gemaakt in misdrijven tegen de staat (vanaf artikel 75 Codigo Penal) en misdrijven tegen particulieren (vanaf artikel 295 Codigo Penal). Onder andere de volgende gedragingen worden als misdrijven gekwalificeerd: misdrijven tegen de staat (bijvoorbeeld politieke delicten), zedendelicten, verkrachting, aanranding, abortus , mishandeling, diefstal, fraude, drugs, misdrijven tegen het leven (o.a. moord en doodslag). Bovenstaande opsomming is niet limitatief en slechts ter indicatie, er zijn nog meer misdrijven die strafbaar worden gesteld op de Dominicaanse Republiek.

Naar schatting zitten er 137 Nederlandse gedetineerden gevangen op de Dominicaanse Republiek, het merendeel in verband met drugsdelicten.

Drugsdelicten
De Dominicaanse Republiek kent een zeer strenge anti-narcoticawetgeving. Ongeveer 5.500 personen zitten gevangen op de Dominicaanse Republiek wegens drugsdelicten. De wetgeving omtrent drugsdelicten is vastgelegd in Wetsnummer 50-88. De productie, distributie, opslag, verkoop, koop, gebruik, import, export en transit over het Dominicaans grondgebied is strafbaar gesteld. De Dominicaanse drugswetgeving onderscheid vijf categorieën drugs. Deze worden onderverdeeld in de verschillende soorten substanties, zoals medische drugs, harddrugs en softdrugs. Tevens wordt er een onderscheid gemaakt in de hoeveelheid drugs.

In hoofdstuk V van de Opiumwet wordt de bestraffing van de verschillende drugsdelicten geregeld. De straffen variëren van geldboetes tot detentie. De duur van de detentie verschilt naar het delict (en de feiten van de zaak) en kan 3 jaar zijn, maar vaker 10-30 jaar.

Vaak zitten gedetineerden zeer lang in voorarrest en aan hen wordt niet altijd verteld op basis van welk (drugs)delict ze in de gevangenis zitten.

3.4 Dominicaans strafprocesrecht
Het strafprocesrecht van de Dominicaanse Republiek staat beschreven in het Código Procesal Penal (Wet 76-02). In dit wetboek van Strafvordering wordt alles geregeld wat te maken heeft met het strafproces. Hierbij valt te denken aan welke autoriteiten welke verantwoordelijkheden en bevoegdheden hebben, hoe het strafproces verloopt, maar ook hoe lang detentieperioden mogen zijn.

Algemene bepalingen
Bij het laatst gewijzigde Wetboek van Strafvordering (Wet nr. 76-02) wordt een gemengd systeem in het leven geroepen. Dit gemengd systeem bestaat uit een op beschuldiging gebaseerd model en een op onderzoek gericht model. De verdachte is door middel van dit systeem beter beschermd tegen beschuldigingen die te snel zijn gemaakt of heel schadelijk zijn voor de verdachte.

De belangrijkste kenmerken van het nieuwe systeem zijn:

- Versterking van de openbare mondelinge terechtzitting (gebaseerd op tegenspraak) als centrale fase van het strafproces;

- Definitieve scheiding tussen onderzoeks- en rechtsprekende handelingen.

- Verschaffing van geschikte onderzoeksmiddelen aan het OM om een efficiënte vervolging te kunnen garanderen;

- Vanaf de eerste verdenking aan iedere verdachte een recht op verdediging garanderen;

- Alternatieve middelen introduceren voor het oplossen van strafconflicten;

- De duur van het strafproces controleren.

Algemene bepalingen zoals onpartijdigheid van de rechter en het legaliteitsbeginsel (niemand wordt bestraft zonder een daaruit voorgaande wettelijke strafbepaling) staan in Titel I.

Op de Dominicaanse Republiek is er, net zoals in Nederland, sprake van een openbare aanklager die verantwoordelijk is voor de vervolging van verdachten. De bewijslast ligt bij de openbare aanklager. Het Openbaar Ministerie is tevens verantwoordelijk voor de leiding van het onderzoek en oefent dit recht uit onder volledig eigen initiatief en onafhankelijkheid. Het doel van het voorbereidend onderzoek is om alle elementen af te wegen om wel of geen vervolging in te stellen. Het OM is één ondeelbaar orgaan. Ieder van zijn ambtenaren vertegenwoordigt het OM in zijn geheel wanneer hij in een strafproces optreedt.

De maximale duur van ieder proces is 3 jaar tot aan de uitspraak, geteld vanaf het begin van het onderzoek. Deze termijn kan alleen met 6 maanden worden verlengd om het mogelijk te maken om nog in hoger beroep te gaan. Indien de verdachte vlucht wordt de duur van de termijn onderbroken en weer opnieuw geteld wanneer de verdachte wordt gearresteerd.

Het onderzoek ter terechtzitting is openbaar, mondeling en onmiddellijk. Beide partijen moeten in staat worden gesteld om het bewijs aan de kaak te stellen (hoor en wederhoor). De procespartijen kunnen in appèl en cassatie gaan bij het Hooggerechtshof (Cortes de Apelación) en de Hoge Raad (Corte Suprema de Justicia).

Arrestatie
Wanneer iemand verdacht wordt van een delict waarop gevangenisstraf staat kan er op aanvraag van de politie een arrestatiebevel uitgegeven worden door het Openbaar Ministerie. De bewaring bij de politie is geregeld in artikel 255 Código Procesal Penal. Het OM moet de verdachte binnen 24 uur nadat de arrestatie heeft plaatsgevonden in vrijheid stellen of aan de rechter een dwangmaatregel verzoeken. In de 24 uur daarna beslist de rechter in een mondelinge terechtzitting over de dwangmaatregel. In totaal kan het arrest dus 48 uur duren.

Voorlopige hechtenis
Als er een officiële aanklacht ligt door de officier van justitie wordt er de opdracht gegeven tot voorlopige hechtenis (la prisión preventiva) wegens verdenking van een misdrijf (artikel 226 Código Procesal Penal).

De duur van de voorlopige hechtenis mag niet meer bedragen dan 12 maanden en bij een complex onderzoek niet meer dan 18 maanden, met een verlenging van nog eens maximaal 6 maanden voor beide gevallen. In totaal kan de voorlopige hechtenis (bij complexe onderzoeken) dus oplopen tot 24 maanden.

Zowel bij het politieverhoor als bij het verhoor door de officier van justitie heeft u het recht om te zwijgen.

Mogelijkheden straftijdverkortingen
Op de Dominicaanse Republiek zijn er verschillende mogelijkheden om straftijdverkorting te krijgen. De belangrijkste zijn:

- Libertad Provisional bajo Fianza: middels deze regeling is het mogelijk om tijdens het proces op borgtocht vrij te komen. Hier zijn echter enkele voorwaarden aan verbonden. (N.B. Dit is geen straftijdverkorting, je wacht slechts in vrijheid je proces af, in plaats van binnen de gevangenismuren).

- Libertad Condicional: middels deze regeling is het mogelijk om het strafrestant buiten de gevangenismuren uit te zitten. Er zijn enkele voorwaarden aan verbonden en het is niet mogelijk om het land te verlaten.

- Gratie (indulto): op grond van deze regeling is het mogelijk om op grond van (zeer) bijzondere omstandigheden de president van de Dominicaanse Republiek te verzoeken om gratie.

- Amnestie: op grond van deze regeling is het mogelijk om volledig te worden vrijgesteld van strafvervolging.

Indien u meer wil weten over bovenstaande regelingen kunt u contact opnemen met PrisonLAW.

Referenties:
Pautas Minimas de la Defensa Publica – Oficina Nacional de Defensa Publica 2005.

  • Codigo Procesal Penal y normas complementarias – Guillermo Moreno 2004.

  • Derecho Procesal Penal – teoria de la prueba. Las medidas de coercion. Las garantias constitucionales del proceso penal / Juan Ml. Pellerano Gomez 2005.

  • Direccion General de Prisiones – Nuevo Modelo Penitenciario (via www.procuraduria.gov.do) .


Knelpunten Dominicaanse rechtsgang

Voorarrest / voorlopige hechtenis
De termijnen van de voorlopige hechtenis worden bepaald in het Wetboek van Strafvordering. In praktijk worden deze termijnen echter vaak overschreden. Ook al staat er in het wetboek dat er sprake moet zijn van bijzondere/complexe omstandigheden voor verlenging van een voorlopige hechtenis, in praktijk wordt deze verlenging in veel gevallen automatisch toegepast. De voorlopige hechtenis wordt slechts in uitzonderlijke gevallen opgeheven. Deze lange perioden van voorlopige hechtenis, voor de verdachten van allerlei delicten, zorgen voor extra druk op de toch al overbevolkte gevangenissen. De verdachten die in voorarrest zitten verblijven vaak in dezelfde gevangenissen en cellen als de veroordeelde gedetineerden.

Juridische bijstand
Het recht op juridische bijstand, in verschillende fasen van de vervolging en het proces, wordt gegarandeerd in het Wetboek van Strafprocesrecht. Helaas blijkt in de praktijk dat verdachten vaak niet of pas in een laat stadium in het proces toegang krijgen tot juridische bijstand. Wanneer een verdachte wel een advocaat heeft en bijvoorbeeld in de gevangenis verblijft, is het vaak zo dat er geen mogelijkheid is voor vertrouwelijke communicatie tussen advocaat en cliënt. Die gang van zaken is in strijd met diverse mensenrechtenverdragen die door de Dominicaanse Republiek zijn ondertekend.

Reglementen gevangenissen

Het nationale penitentiaire systeem van de Dominicaanse Republiek wordt geregeld in Wet 224 uit 1984. In deze wet zijn regels opgesteld omtrent het regime, de controle, vervroegde invrijheidstelling en administratie van het Dominicaanse gevangenissysteem. Tevens zijn er in de wet regels opgesteld omtrent gezondheidsvoorzieningen, educatie, veiligheid en recreatie. Aanvullend hierop stellen gevangenissen hun eigen huisregels op. In de praktijk blijken deze huisregels nogal eens af te wijken van het voorgeschreven reglement, nationaal recht en zelfs van de internationale verdragen.


Gevangenissen

De omstandigheden in de gevangenissen op de Dominicaanse Republiek zijn zwaar. Er zijn door de Dominicaanse Republiek verschillende internationale mensenrechtenverdragen ondertekend en geratificeerd, in de praktijk blijkt nogal eens van deze verdragen afgeweken te worden. In de afgelopen jaren is beleid opgesteld om het gevangenissysteem te verbeteren. Dit om de mensenrechten van de gevangenen op de Dominicaanse Republiek te waarborgen. Dit nieuwe beleid omvat bijvoorbeeld regels omtrent de strafbaarstelling van mishandeling en marteling.

Op basis van rapportages van de United Nations en het Rode Kruis kan geconcludeerd worden dat vooral overbevolking, slechte sanitaire voorzieningen en intimidatie in de gevangenissen voor problemen zorgen. De United Nations en het Rode Kruis voert regelmatig controlebezoeken uit om de naleving van diverse internationale verdragen en richtlijnen te controleren. De omstandigheden in de gevangenissen op de Dominicaanse Republiek worden in de volgende paragrafen toegelicht.

Referenties:

5.1 Overbevolking
Een van de grootste problemen van de gevangenissen op de Dominicaanse Republiek is overbevolking. Er zitten teveel gedetineerden in de gevangenissen. De capaciteit van de gevangenissen schiet tekort. In 2011 had de Dominicaanse Republiek een gevangenenpopulatie van 20.969 personen, terwijl op grond van de gevangenissencapaciteit maar 11.455 personen werden toegestaan. In de afgelopen jaren (2000-2010) is de omvang van de gevangenispopulatie alleen maar toegenomen en zijn de omstandigheden in de gevangenissen verslechterd. Dit geldt ook voor de vrouwengevangenissen. Het komt voor dat door een tekort aan cellen gevangenen in gezamenlijke ruimtes moeten slapen en zelfs in de gangen tegen elkaar aan liggen. De criminaliteit, onveiligheid en de sociale onrust zijn toegenomen. In 2005 zijn er in de gevangenis in Higuey op de Dominicaanse Republiek 136 doden gevallen na een rel die in de gevangenis was uitgebroken waarbij gedetineerden en tevens leden van een bende in de gevangenis bedden in brand hadden gezet.

Er zijn verschillende oorzaken voor deze hoge mate van overbevolking. Verdachten die in voorarrest gehouden worden verblijven in de gevangenissen waar ook de reeds veroordeelden gedetineerden verblijven. Dit zorgt voor overbelasting in de gevangenis. Bovendien is de periode van voorarrest vrij lang, en kan deze ook nog met een aanzienlijke duur worden verlengd. Ook verdachten van relatief kleine vergrijpen worden vaak in voorarrest gehouden, waardoor de gevangenispopulatie toeneemt. Op de Dominicaanse Republiek wordt voor veel delicten (zowel lichte als zware delicten) gevangenisstraf opgelegd. De oplegging van alternatieve sancties als hoofdstraf is nauwelijks aan de orde. Het probleem met geldboetes is dat de veroordeelden deze geldboete vaak niet kunnen betalen en dus in de gevangenis belanden. Dit resulteert in nog meer gedetineerden in de toch al overbevolkte gevangenissen.

De overbevolking van de gevangenissen kan gevolgen hebben voor de gezondheid van de gedetineerden, de hygiëne en sanitaire voorzieningen. Ziektes en gezondheidsproblemen verspreiden zich snel in de overvolle gevangenissen. Ook kan overbevolking resulteren in een gebrek aan voedsel en drinkwater. Er zijn immers teveel gevangenen die van dezelfde hoeveelheid moeten eten en drinken.

5.2 Gezondheid
Doordat er in de gevangenis onvoldoende voedzaam voedsel en geen schoon drinkwater beschikbaar is, gaat de gezondheid van de gevangenen achteruit. Vaak hebben gevangenen beperkte toegang tot een douche of stromend water en zijn keukenvoorzieningen onhygiënisch. Omdat tevens de sanitaire voorzieningen (in de overbevolkte cellen fungeert een gat in de grond meestal als toilet) het te wensen overlaten, is de gevangenis een broedplaats voor ziekten en gezondheidsproblemen. Voornamelijk tuberculose, cholera en HIV/AIDS zijn ziektes die vaak voorkomen.

5.3 Medische hulp
In de Dominicaanse gevangenissen zijn de basisvoorzieningen voor medische zorg aanwezig, maar over het algemeen blijft deze medische zorg beperkt tot het hoogst noodzakelijke. De kwaliteit van de medische zorg verschilt per gevangenis, maar is over het algemeen slecht. Ook een tekort aan dokters zorgt voor een verslechtering van de medische omstandigheden. Overigens moet er voor medicijnen bijna altijd betaald worden.

Er is veel drugs voorhanden in de gevangenissen, dit zorgt voor problemen. Voornamelijk wanneer gedetineerden verslaafd zijn aan drugs worden ze niet behandeld zoals dat zou moeten.

5.4 Contact met de buitenwereld
Er zijn mogelijkheden om gedetineerden te bezoeken in de Dominicaanse gevangenissen.

Op officiële bezoekdagen kan er bezoek van familieleden ontvangen worden. Deze officiële bezoekdagen zijn per gevangenis verschillend. Om het regelen van het bezoek te vergemakkelijken kan het ministerie van Buitenlandse Zaken worden ingeschakeld.

De praktijk leert dat de lokale advocaten hun cliënten niet of nauwelijks bezoeken. Wanneer PrisonLAW gedetineerden bezoekt op de Dominicaanse Republiek wordt altijd getracht dat cliënten minimaal één keer kunnen worden bezocht.

Het is eveneens mogelijk om in de gevangenis brieven te verzenden of ontvangen. Deze brieven kunnen in het Nederlands geschreven worden. Bovendien is het mogelijk om pakketten te ontvangen. Hier liggen wel beperkingen op, deze zijn per gevangenis verschillend. Zo is het niet mogelijk om glazen potten, petjes, zonnebrillen, schoenen met hakken of alcohol te verzenden. Reken er in ieder geval op dat pakketten worden opengemaakt en gecontroleerd.

De Nederlandse ambassade in de Dominicaanse Republiek bezoekt Nederlandse gedetineerden met regelmaat. Ook ontvangen Nederlandse gedetineerden bezoek van kerkelijke organisaties en de reclassering.

5.5 Corruptie
Het gevangenispersoneel op de Dominicaanse Republiek blijkt zeer corrupt te zijn. Zolang een gedetineerde geld tot zijn beschikking heeft, is veel mogelijk. Er moet vaak extra betaald worden voor meer of beter voedsel, recreatietijd, goede baantjes, bezoektijd, dekens, zeep et cetera. Alles kost geld. Eén van de oorzaken van de corruptie van het gevangenispersoneel is dat het salaris dat zij ontvangen (en waarvan zij hun gezin moeten onderhouden) vaak heel laag is. Het gevangenispersoneel vult dit salaris aan door het ontvangen van geld van gedetineerden.

Uit rapportages van de Verenigde Naties blijkt bovendien dat het voorkomt dat gevangenen worden misbruikt door gevangenispersoneel en gevangenisbewaarders. Dit komt mede doordat bewakers geen enkele training krijgen voordat ze in de gevangenis gaan werken.

Referenties:


Conclusie

Helaas is het zo dat er op de Dominicaanse Republiek nog steeds discrepanties bestaan tussen wat er voorgeschreven wordt door Internationale wetgeving, de Grondwet, het wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering en met wat er in de praktijk gebeurt. Dit blijkt onder andere uit rapportages van de UN. Geconcludeerd kan worden dat mensenrechtenschendingen nog steeds aan de orde van de dag zijn en dat de theorie en praktijk van het recht nogal kunnen verschillen. Het advies van PrisonLAW is dan ook, houdt u tijdens uw vakantie of een bezoek aan de Dominicaanse Republiek aan de wetten en regels die daar gelden.