Vietnam

Artikelindex

Algemeen

1.1 Geografische ligging
1.2 Klimaat
1.3 Tijdsverschil
1.4 Bevolking
1.5 Taal
1.6 Godsdienst
1.7 Geschiedenis
1.8 Politieke structuur

2. Internationale verdragen en geldende mensenrechten

2.1 Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR)
2.2 United Nations Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading
     Treatment or Punishment (UNCAT)
2.3 Controle op de naleving van internationale mensenrechten verdragen
2.4 Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners
2.5 WOTS

3. Vietnamees rechtssysteem

3.1 Gearresteerd, wat nu?
3.2 Gerechtelijke structuur
3.3 Vietnamees strafrecht

4. Gevangenissen

4.1 Overbevolking
4.2 Gezondheid
4.3 Medische hulp
4.4 Drinkwater & voedsel
4.5 Sanitaire voorzieningen
4.6 Contact met de buitenwereld
4.7 Mishandeling
4.8 Corruptie

5. Conclusie


Algemeen

1.1 Geografische ligging
Vietnam ligt in Zuidoost Azië. De westkant van Vietnam grenst aan Cambodja en Laos, de noordkant aan China. De oostkust van Vietnam grenst aan de Golf van Thailand, de Golf van Tonkin en de Zuid Chinese Zee. De hoofdstad van Vietnam is Hanoi en ligt in het noorden van het land.

1.2 Klimaat
Het klimaat van het zuiden van Vietnam is tropisch, de gemiddelde temperatuur is 32 graden Celsius. Van juni tot en met oktober is het regenseizoen, wat gekenmerkt wordt door korte, hevige regenbuien. Het klimaat in het noorden van Vietnam wordt bepaald door de moesson. In het noorden is het regenseizoen van mei tot en met september. Van oktober tot maart is het droge seizoen.

1.3 Tijdsverschil
Gedurende de zomertijd is het in Vietnam 5 uur later dan in Nederland. Gedurende de wintertijd is het in Vietnam 6 uur later dan in Nederland.

1.4 Bevolking
In Vietnam wonen (volgens de volkstelling van 2011) ruim 90 miljoen mensen. Hiervan woont 30% in de grote steden. Vietnam wordt bewoond door verschillende etnische groeperingen. Verreweg het grootste deel van de Vietnamese bevolking is Kinh (85.7%). In Vietnam wonen 54 minderheidsgroeperingen, zoals: Tay, Thai, Muong, Khmer, Mong en Nung.

1.5 Taal
De officiële taal van Vietnam is het Vietnamees. Verder wordt er als tweede taal Engels gesproken. Ook wordt er, in veel mindere mate Frans, Chinees, Khmer en lokale dialecten gesproken.

1.6 Godsdienst
Volgens de census van 2007 is het overgrote merendeel (85%) van de Vietnamese bevolking Boeddhistisch, een groot deel van deze 85% is niet praktiserend. Uit rapportages van bijvoorbeeld Human Right Watch blijkt dat de vrijheid van godsdienst in Vietnam niet voldoende gewaarborgd wordt. De overheid spreekt deze bevinding tegen en stelt dat er wel degelijk vrijheid van godsdienst is. Het blijkt echter dat alleen religieuze activiteiten en groeperingen die goedgekeurd zijn door de overheid in Vietnam bestaansrecht hebben. De overheid houdt strikt toezicht op religieuze groeperingen en grijpt in wanneer het belijden van een religie, in de ogen van de Vietnamese overheid, in strijd is met het landsbelang. In praktijk betekent dit dat de Vietnamese bevolking niet vrij is om hun geloof naar keuze in vrijheid te praktiseren.

1.7 Geschiedenis
Na een bloedige oorlog werd Vietnam in 1887 een kolonie van Frankrijk en deel van het Franse Indochina. De Fransen hadden de macht in Vietnam tot de Tweede Wereldoorlog. In 1941 viel Japan het Franse Indochina binnen. Tijdens de bezetting van Vietnam door de Japanners groeide het verzet tegen de kolonisatie en de heerschappij van de Japanners. Er ontstond een verzetsbeweging, de communistische Viet Minh, die als doel had Vietnam weer haar onafhankelijkheid terug te geven. Vietnam verklaarde zich in 1945 onafhankelijk van Frankrijk. In 1954 werd in Geneve een akkoord opgesteld, waarin het Franse Indochina ontbonden werd, en Vietnam opgedeeld werd in een communistisch noorden en een niet-communistisch zuiden. De jaren die volgden kenmerken zich door spanningen tussen het noorden en zuiden van Vietnam. In 1964 begon de US te interveniëren in het conflict en ondersteunde het niet communistische zuiden in het strijd tegen het communisme en de Viet Cong (welke ondersteund werd door diverse communistische staten). Op het hoogtepunt van de betrokkenheid in het conflict waren er 500.000 Amerikaanse soldaten aanwezig op Vietnamees grondgebied. In 1973 trok Amerika, na grote weerstand tegen de oorlog van haar bevolking, haar troepen terug. Nadat in 1975 het communistische noorden ook Saigon (Ho Chi Minh) veroverd had, werd het land weer een eenheid. In 1976 werd de Socialistische Republiek Vietnam uitgeroepen.

1.8 Politieke structuur
De socialistische republiek Vietnam kent een eenpartijstelsel. De enige politieke partij in Vietnam is de Communistische partij. Vietnam wordt geleid door een President, een Minister-President, een ministerraad en een volksvertegenwoordiging. Volgens de Vietnamese constitutie (herschreven in 1992) is de President het staatshoofd en het hoofd van het leger. De President wordt gekozen door (en is afkomstig uit) de volksvertegenwoordiging. De Minister-President is hoofd van de regering. Hij staat aan het hoofd van de ministerraad met 29 leden. De ministers worden aangesteld (en zijn afkomstig uit) de volksvertegenwoordiging. De volksvertegenwoordiging heeft de wetgevende macht. De volksvertegenwoordiging bestaat uit 498 leden en wordt voorgezeten door eenvoorzitter. Opvallend is dat de hoogste rechtsprekende instelling, de Superior Court, verantwoordelijkheid moet afleggen aan de volksvertegenwoordiging.

Aangezien de wetgevende macht ook intervenieert met de rechtsprekende macht, en de kandidaten voor de uitvoerende macht afkomstig zijn en gekozen worden door de volksvertegenwoordiging, kan geconcludeerd worden dat er geen sprake van de scheiding der machten in Vietnam.


Referenties


Internationale verdragen en geldende mensenrechten

De afgelopen jaren zijn de mensenrechten in Vietnam in ontwikkeling. Vietnam is verdragspartij bij enkele internationale verdragen ter bescherming van de rechten van de mens. Echter, Vietnam is nog niet verdragspartij bij een aantal andere belangrijke verdragen, bijvoorbeeld met betrekking tot de bescherming van gedetineerden. Van belang is dus dat de positieve ontwikkeling met aandacht voor mensenrechten in Vietnam doorzet, en zich verder ontwikkelt.

Het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR) is door Vietnam ondertekend en geratificeerd in 1982. The United Nations Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (UNCAT) is nog niet ondertekend door Vietnam, hier zijn wel plannen voor.

2.1 Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke rechten (IVBPR)
Zoals eerder gesteld is het IVBPR ondertekend door de Vietnamese overheid. Dit betekent dat dit verdrag een directe gelding heeft in het Vietnamese recht. In het IVBPR worden diverse rechten en vrijheden van burgers vastgelegd. Een inbreuk op deze fundamentele vrijheden en rechten van de mens is in strijd met internationaal recht.

Onder andere de volgende burgerrechten zijn vastgelegd in het IVBPR: het recht om gevrijwaard te blijven van discriminatie, het recht om gevrijwaard te blijven van foltering en wrede of inhumane behandeling of bestraffing, het recht op menselijke behandeling wanneer iemand van zijn vrijheid beroofd wordt en het recht op gelijke behandeling. In het IVBPR staat ook vastgelegd dat er een juridische grond nodig is om iemand te kunnen veroordelen voor een bepaald feit.

In het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR) wordt het recht op leven gegarandeerd. Dit wil echter niet zeggen dat de doodstraf in strijd is met internationaal recht. Artikel 6 van het IVBPR stelt namelijk dat de doodstraf uitgevoerd mag worden, mits de doodstraf beperkt wordt tot de meest zware misdrijven. Hieruit moet gelezen worden dat de doodstraf alleen in zeer uitzonderlijke gevallen opgelegd zou moeten worden.

Uit het IVBPR vloeien ook een aantal procedurele rechten voort. Hierbij moet gedacht worden aan het recht om onmiddellijk geïnformeerd te worden van de reden van de arrestatie, het recht om de rechtmatigheid van detentie te laten bepalen, het recht om binnen een redelijke termijn berecht te worden en het recht om onschuldig gehouden te worden totdat de schuld bewezen is.

Bovendien worden er in het IVBPR een aantal minimumgaranties gesteld waar een ieder recht op heeft bij een ingestelde strafvervolging (artikel 9 IVBPR). Deze minimumgaranties behelzen onder andere: het recht onmiddellijk op de hoogte gesteld te worden van de beschuldiging, het recht op toegang tot een zelfgekozen raadsman, het recht om zonder onredelijke vertraging berecht te worden, het recht op rechtsbijstand in alle fasen van de vervolging, het recht getuigen te ondervragen en getuigen op te roepen, het recht op een tolk en het recht om niet gedwongen te worden tegen zichzelf te getuigen of een bekentenis af te leggen.

2.2 The United Nations Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or
Degrading Treatment or Punishment (UNCAT)

Vietnam is nog geen verdragspartij bij de UN Convention against Torture and other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (UNCAT). Dit verdrag ziet erop toe dat een ieder in de verdragslanden gevrijwaard blijft van marteling, mishandeling, wrede en onmenselijke behandeling en bestraffing. De United Nations houdt toezicht op de naleving van het verdrag. Hiertoe worden regelmatig bezoeken aan de verdragslanden gebracht, waarvan de resultaten opgetekend worden in rapportages.

Uit vele rapportages blijkt dat in Vietnam regelmatig sprake is van mishandeling van verdachten, veroordeelden, gevangenen en overige kwetsbare groepen in de samenleving.

2.3 Naleving van internationale mensenrechtenverdragen
Het op papier erkennen van mensenrechten iets anders is dan het in praktijk beschermen van de mensenrechten. Daarom is het van belang dat de naleving van de internationale mensenrechtenverdragen gecontroleerd wordt.

De United Nations houdt toezicht op de naleving van de verdragen. Hiertoe de verdragspartijen moeten regelmatig verslag doen bij de United Nations over hoe de naleving van het verdrag in praktijk uitpakt. Ook doen de controlerende bureaus van de UN zelf onderzoek. Zij rapporteren regelmatig over de stand van zaken in het verdragsland. In hoeverre is er sprake van mensenrechtenschending en schending van het UNCAT verdrag? Op grond van dit onderzoek brengen de rapporteurs een advies uit aan het land, hoe de mensenrechtenschendingen nog beter voorkomen kunnen worden. Ook kan de UN technische ondersteuning bieden voor de implementatie van de mensenrechtenverdragen in het verdragsland.

2.4 Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners
In 1955 zijn de Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners opgesteld door de United Nations. Dit verdrag is niet bindend, maar geeft richtlijnen aan voor de behandeling van gevangenen en de omstandigheden in gevangenissen.

Zo worden richtlijnen gesteld ten aanzien van de accommodatie van de gevangenen (bijvoorbeeld een eigen cel, voldoende ventilatie, voldoende licht, voldoende sanitaire voorzieningen). Tevens worden richtlijnen opgesteld ter bescherming van de persoonlijke hygiëne van gevangenen, de kleding en slaapplekken van gevangenen, het voedsel en drinkwater, de mogelijkheid tot lichaamsbeweging en de toegang tot medische hulpverlening. Ook zijn er richtlijnen in dit verdrag opgenomen die betrekking hebben op de bestraffing en disciplinering van gevangenen. Volgens de richtlijnen zou er in iedere gevangenis de mogelijkheid moeten zijn om bij een onafhankelijke commissie klachten in te dienen. Ook wordt gesteld dat gevangenen contact met de buitenwereld moeten kunnen onderhouden en vrij moeten zijn in het belijden van godsdienst.

Opgemerkt dient te worden dat de Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners enkel richtlijnen zijn. Deze richtlijnen zijn niet van rechtswege afdwingbaar. Overheden zijn niet verplicht zich aan deze richtlijnen te houden. Helaas blijken de richtlijnen in Vietnam meer utopie dan praktijk. Dit zal onder andere blijken uit het hoofdstuk over de omstandigheden van de gevangenissen en de behandeling van gevangenen in Vietnam.

2.5 WOTS
Vietnam is tot op heden geen verdragspartij bij het WOTS verdrag (Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen). Dit verdrag maakt het voor de gevangene, onder bepaalde omstandigheden, mogelijk om (een deel van) hun straf uit te zitten in een Nederlandse gevangenis. Dit betekent dus dat het momenteel niet mogelijk is om als Nederlandse gedetineerde in Vietnam uitgeleverd te worden aan het Nederland en de straf in Nederland uit te zitten. Wanneer in de toekomst het bilaterale verdrag ondertekend wordt zal dit, wanneer voldaan is aan bepaalde voorwaarden, wel mogelijk zijn. Op dit moment is het niet duidelijk of en wanneer Nederland met Vietnam een WOTS verdrag zal sluiten.

Momenteel heeft Vietnam wel uitleveringsverdragen getekend met Zuid Korea, India en Mongolië. Alleen verdachten die een delict gepleegd hebben waar minimaal 1 jaar gevangenisstraf op staat (zowel in Vietnam als in het verzoekende land) komen in aanmerking voor uitlevering. Er zijn verschillende weigeringsgronden voor uitlevering geformuleerd in de verdragen. Zo worden mensen met de Vietnamese nationaliteit niet uitgeleverd aan de verdragspartijen. Andere weigeringsgronden zijn humanitaire redenen, als het delict niet strafbaar is gesteld in het verzoekende land, als er een gevaar op dubbele berechting (zowel in Vietnam als in het verzoekende land) bestaat. Voor verdachten van politieke delicten in Vietnam is per definitie geen uitlevering mogelijk naar de verdragslanden. Om in aanmerking te komen voor uitlevering moet een schriftelijk verzoek ingediend worden. Dit verzoek wordt beoordeeld door de Vietnamese overheid. Indien het verzoek om uitlevering afgewezen wordt, moet deze afwijzing beargumenteerd worden door de Vietnamese overheid. Het is niet bekend hoeveel gedetineerden Vietnam al uitgeleverd heeft aan India, Mongolië en Zuid Korea.


Referenties

  • Ministerie van Justitie (1986) - Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen.
  • United Nations (1984) - Convention against Torture and other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment.
  • United Nations (1966) - International Convenant on Civil and Political Rights.
  • United Nations (1955) - Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners.

Vietnamees rechtssysteem

Gearresteerd, wat nu?
Zoals later uitgebreider zal worden toegelicht, zijn de Vietnamese straffen hoog en de omstandigheden waarin ze uitgevoerd worden zwaar. Gehoorzaam dus de wet! Bovendien kent Vietnam een zeer strenge narcoticawetgeving. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen softdrugs en harddrugs. Druggerelateerde delicten worden bestraft met zeer lange gevangenisstraffen. Het vermijden van drugs is dan ook het devies. Neem geen pakjes aan, ook niet van bekenden. Gebruik en bezit geen drugs. Kortom wees op je hoede!

Indien je toch verdacht wordt van een strafbaar feit en gearresteerd wordt, sta er dan op dat de Nederlandse ambassade, of het Nederlandse consulaat, gewaarschuwd worden. De consulaire medewerkers zullen je verder kunnen helpen met bijvoorbeeld het vinden van juridische bijstand. Wat de consulaire medewerkers NIET kunnen is je uit de gevangenis krijgen.

Voor verder informatie over wat te doen bij arrestatie in het buitenland kan je kijken op de website van Buitenlandse Zaken: Gearresteerd in het buitenland.

3.1 Gerechtelijke structuur
Vietnam kent een hiërarchische gerechtelijke structuur. Het bestaat uit een rechtbank op provinciaal niveau, een rechtbank op regionaal niveau en een Superior Court. De vervolging van criminaliteit is de verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie. Er vindt vervolging plaats op drie niveau’s, namelijk op provinciaal niveau, op regionaal niveau en in de Superior Court.

In eerste aanleg wordt er rechtgesproken in een rechtbank op provinciaal niveau. Hier wordt rechtgesproken door een rechter en People’s Jurors. People’s Jurors zijn mensen die aangesteld worden door de lokale overheid, die in principe geen juridische achtergrond hebben, maar namens het volk rechtspreken.

Wanneer men het niet eens is met de beslissing van de rechtbank op provinciaal niveau, kan er tegen deze beslissing in beroep gegaan worden bij een rechtbank op regionaal niveau.

Tegen de beslissing van de rechtbank op regionaal niveau staat beroep open bij de Superior Court. Het hoofd van de Superior Court is de Chief Justice. De Superior Court bekijkt of het recht op een goede manier is toegepast, of er geen vormfouten zijn gemaakt. De nadruk ligt dus op de procedurele facetten van de rechtszaak, en niet zozeer op de inhoudelijke facetten.

Eén van de voornaamste kritieken op het juridische systeem en de gerechtelijke structuur in Vietnam is dat er (noch in de constitutie, noch in de praktijk) geen sprake is van een scheiding der machten. Benadrukt wordt dat de onafhankelijkheid van de Vietnamese rechtspraak niet gegarandeerd is. De regerende Vietnamese Communistische Partij heeft veel invloed op de Vietnamese rechtsspraak. Zo wordt de Chief Justice van de Superior Court aangesteld door de volksvertegenwoordiging. De Chief Justice van de Superior Court stelt op zijn beurt de rechters aan van de lagere rechtbanken. De rechters die rechtspreken in de Superior Court worden door de volksvertegenwoordigingaangesteld voor een periode van vijf jaar, op voordracht van de President. Ook blijkt dat lagere rechtbanken de Superior Court om advies vragen in complexe rechtszaken, wat ook afbreuk doet aan de onafhankelijkheid.

3.3 Vietnamees strafrecht
In het Vietnamese Wetboek van Strafrecht (voor het laatst veranderd in 2000) staan bepalingen met betrekking tot het strafrecht. In dit wetboek worden de delicten, sancties, verzachtende en verzwarende omstandigheden omschreven. Het gaat hierbij dus om een inhoudelijk omschrijving van het strafrecht.

3.4 Sancties
Er wordt in Vietnam onderscheid gemaakt tussen minder serieuze criminaliteit, serieuze criminaliteit, zeer serieuze criminaliteit en bijzonder serieuze criminaliteit. De mate van het gevaar voor de maatschappij is de maatstaf bij deze indeling. Minder ernstige criminaliteit levert geen groot gevaar op voor de maatschappij, op deze delicten staat maximaal 3 jaar gevangenisstraf. Ernstige criminaliteit levert een groot gevaar op voor de maatschappij, op deze categorie delicten staat maximaal 7 jaar gevangenisstraf. Zeer ernstige criminaliteit levert een heel groot gevaar op voor de maatschappij, op deze categorie delicten staat maximaal 15 jaar gevangenisstraf. Tot slot is er de categoriebijzonder ernstige criminaliteit, deze delicten leveren een uitzonderlijk groot gevaar op voor de maatschappij en worden bestraft met meer dan 15 jaar gevangenisstraf, levenslange gevangenisstraf of de doodstraf.

In hoofdstuk 5 van het Wetboek van Strafrecht worden de verschillende sancties die in Vietnam opgelegd kunnen worden beschreven. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen hoofdstraffen en additionele straffen. Sommige hoofdstraffen kunnen echter ook als additionele straffen opgelegd worden.

De volgende hoofdstraffen zijn af te leiden uit artikel 28:

  • Waarschuwing
  • Geldboete (voornamelijk voorminder ernstige criminaliteit. Kan ook als bijkomende straf opgelegd worden)
  • Uitwijzing uit Vietnam (voor buitenlanders, kan ook als bijkomende straf opgelegd worden)
  • Gevangenisstraf voor een bepaalde periode (varieert van 3 maanden tot 20 jaar)
  • Levenslange gevangenisstraf (voornamelijk voor bijzonder ernstige criminaliteit)
  • Doodstraf (enkel voorbijzonder ernstige criminaliteit)

Voorbeelden van additionele straffen zijn de intrekking van bepaalde burgerrechten en inname van eigendom. Wanneer een drugsgebruiker opgepakt wordt, kan deze een verplichte behandeling in een rehabilitatie centrum opgelegd krijgen. Volgens onofficiële bronnen staan er op dit moment 33.000 mensen onder verplichte behandeling bij rehabilitatiecentra. De omstandigheden in deze rehabilitatiecentra laten vaak te wensen over en worden door mensenrechtenorganisaties inhumaan genoemd.

Welke sanctie opgelegd wordt, en voor wat voor termijn, hangt af van de omstandigheden zoals onder andere beschreven in artikel 46. Hierbij moet gedacht worden aan de schade die berokkend is, de leeftijd van de verdachte en of de verdachte zichzelf heeft aangegeven en of de verdachte berouw toont.

Doodstraf
Momenteel worden er 22 delicten in het Wetboek van Strafrecht genoemd, waarop de doodstraf staat. Sinds november 2011 wordt de doodstraf toegepast door middel van een dodelijke injectie, voor die tijd vond de executie plaats middels het vuurpeloton. In het Wetboek van Strafrecht is vastgelegd dat de doodstraf niet opgelegd kan worden aan zwangere vrouwen, minderjarige personen en vrouwen die kinderen hebben van jonger dan 36 maanden. In deze gevallen wordt de doodstraf omgezet in een levenslange gevangenisstraf.

De Vietnamese overheid geeft geen statistieken of cijfers vrij met betrekking tot de oplegging en executie van de doodstraf. Het is dus moeilijk inschatten hoe vaak de doodstraf opgelegd wordt, hoe lang mensen in afwachten zijn van executie en hoe vaak (op jaarbasis) de doodstraf uitgevoerd wordt. Uit de gegevens van de (door de overheid gecontroleerde) Vietnamese media blijken dat er in 2009 58 mensen tot de doodstraf veroordeeld zijn. De meeste mensen worden ter dood veroordeeld vanwege moord of drugsgerelateerde delicten, de doodstraf wordt ook vaak opgelegd voor delicten die met corruptie of handel op de zwarte markt te maken hebben.

Wanneer iemand veroordeeld is tot de doodstraf bij de Superior Court , en er aldus geen beroepsmogelijkheden meer open staan, kan er een verzoek om amnestie ingediend worden bij de President van Vietnam.

De familie van de ter dood veroordeelde gevangene wordt pas na de executie op de hoogte gebracht.

Het toepassen van de doodstraf is zeer omstreden. In het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR) wordt het recht op leven gegarandeerd. Dit wil echter niet zeggen dat de doodstraf in strijd is met internationaal recht. Voor de doodstraf is er namelijk een uitzondering gemaakt. Artikel 6 van het IVBPR stelt namelijk dat de doodstraf alleen uitgevoerd zou moeten worden voor de meest zware misdrijven. Hieruit moet gelezen worden dat de doodstraf alleen in zeer uitzonderlijke gevallen opgelegd zou moeten worden.

Tegenstanders stellen dat de zwakte van de doodstraf in de onomkeerbaarheid zit. Bovendien is, zeker wanneer het functioneren van het juridische systeem van Indonesië onder de loep genomen wordt, de kans op onterechte veroordeling van onschuldigen aanwezig. Uit rapportages van mensenrechtenorganisaties blijkt dat er in Indonesië lang niet altijd sprake is van een eerlijk proces, zoals dat in internationale wetgeving is vastgelegd. Verklaringen worden verkregen door middel van marteling, de toegang tot juridische bijstand of een tolk wordt de verdachte ontzegd etc. Dit maakt de handhaving van de doodstraf als sanctie nog minder wenselijk.

Bovendien wordt ook het afschrikkende effect van de doodstraf in vele criminologische studies betwijfeld. Uit onderzoek gebleken dat de doodstraf niet effectiever is in het afschrikken van potentiële criminelen dan andersoortige straffen.

Delicten
In hoofdstuk 11 en verder van het Wetboek van Strafrecht worden verschillende delicten strafbaar gesteld. De delicten worden onderverdeeld in verschillende categorieën, bijvoorbeeld:

  • Criminaliteit tegen de staat/nationale veiligheid. Hieronder valt onder andere terrorisme.
  • Criminaliteit die een inbreuk maakt op het leven, de gezondheid of de waardigheid van mensen.Hieronder vallen onder andere moord, doodslag, mishandeling, verkrachting en mensenhandel.
  • Criminaliteit die inbreuk maakt op de economische orde. Hieronder vallen onder andere smokkel van goederen en het verhandelen van nep/namaakartikelen.
  • Milieugerelateerde delicten. Hieronder valt bijvoorbeeld illegale bomenkap.
  • Corruptie. Hierbij moet gedacht worden aan omkoping, het aannemen van steekpenningen en het misbruik maken van macht wanneer men een officiële functie bekleed.
  • Drugsgerelateerde delicten

Opvallend is dat in Vietnam corruptie van mensen met een officiële functie (zoals gevangenisbewaarder, politieagent etc.) strafbaar is gesteld. Ook is mishandeling en het misbruik van macht strafbaar gesteld. Artikel 298 van voorgenoemde wet stelt de toepassing van lijfstraffen strafbaar en artikel 299 stelt het afdwingen middels verbaal of fysiek geweld van een (valse) verklaring of bekentenis strafbaar. Op al deze delicten staat een gevangenisstraf (de duur is onder andere afhankelijk van de ernst van de gevolgen van het delict), en een bijkomende sanctie: overtreders voor een bepaalde tijdsperiode worden ontheven uit het ambt.

Drugsgerelateerde delicten
De wetgeving ten aanzien van drugsgerelateerde delicten in Vietnam is zeer streng. In het Wetboek van Strafrecht wordt onder andere de productie, het transport, de verhandeling en het bezit van narcotica, of de grondstoffen of substanties van narcotica strafbaar gesteld. Afhankelijk van de omstandigheden en hoeveelheden wordt er voor drugsgerelateerde delicten een gevangenisstraf of de doodstraf opgelegd. Ook drugsgebruik is in Vietnam strafbaar gesteld. De eerste keer staat hier een maximale gevangenisstraf op van 2 jaar, bij recidive is de gevangenisstraf maximaal 5 jaar.

In Vietnam wordt geen onderscheid gemaakt tussen soft drugs en hard drugs.

Vietnamees strafprocesrecht
Het Wetboek voor Strafprocesrecht is voor het laatst in 2003 gewijzigd. In dit wetboek worden de formele aspecten van het strafrecht geregeld. Hierbij moet gedacht worden aan de procedures van de uitvoering van het strafrecht. Zoals: hoe verloopt het onderzoek ter terechtzitting, wat zijn de termijnen voor voorlopige hechtenis, wat zijn de rechten van de verdachte en de verantwoordelijkheden van rechtsplegers. In deze paragraaf wordt het Vietnamese strafprocesrecht belicht.

Algemene bepalingen
In het Wetboek van Strafprocesrecht is in artikel 9 vastgelegd dat een verdachte onschuldig is, tot dat het tegendeel bewezen is. Ook heeft de verdachte gedurende alle fasen van het proces recht op juridische bijstand (artikel 11) en een tolk indien de verdachte geen Vietnamees spreekt (o.a. artikel 61). In praktijk blijkt echter dat de toegang tot een advocaat vaak middels allerlei bureaucratische regels vertraagd wordt. In Vietnam wordt in principe in het openbaar rechtgesproken (artikel 18) door onpartijdige en onafhankelijke rechters (artikel 16). Zoals eerder beschreven worden de rechters echter aangesteld door de voorzitter van de Superior Court die op zijn beurt aangesteld wordt door de enige politieke partij die Vietnam kent, de communistische partij. Hierdoor komt de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in het gedrang.

In hoofdstuk 2 van het Wetboek van Strafprocesrecht worden de taken en verantwoordelijkheden van de verschillende actoren in het juridische proces vastgelegd. Hierbij moet gedacht worden aan de taken van de rechters, de vervolger, de advocaat etc.

De jurisdictie van de verschillende instellingen van rechtspraak wordt geregeld in hoofdstuk 16 van het Wetboek van Strafprocesrecht.

Arrestatie
Wanneer besloten wordt een verdachte te arresteren, moet er een arrestatiebevel uitgevaardigd worden (artikel 80 e.v.). Hierin moet de identiteit van de verdachte en het feit waarvan hij verdacht wordt vermeld worden. Volgens hoofdstuk 4 van het Wetboek van Strafprocesrecht kan iemand in het belang van het vooronderzoek in politie hechtenis gehouden worden. De rechten van de verdachte tijdens de politie hechtenis staan beschreven in artikel 48. Bijvoorbeeld: de verdachte moet op de hoogte gebracht worden van de reden van zijn arrestatie en het feit waar hij van verdacht wordt, de verdachte heeft recht op juridische bijstand en klachtrecht wanneer hij het niet eens is met de gang van zaken. Volgens artikel 87 mag een verdachte maximaal 3 dagen in politie hechtenis gehouden worden. Deze periode kan, in uitzonderlijke gevallen, verlengd worden met nog eens 3 dagen.

Voorlopige hechtenis
De voorlopige hechtenis wordt in artikel 88 van het Wetboek van Strafprocesrecht geregeld. Een verdachte mag alleen in voorlopige hechtenis gehouden worden wanneer hij verdacht wordt van een delict waar minimaal 2 jaar gevangenisstraf op staat. Tevens moet er sprake zijn van vluchtgevaar of een aannemelijke kans zijn dat het onderzoek, de vervolging of de rechtszaak in gevaar komt wanneer de verdachte vrij is. In artikel 120 staan de tijdslimieten van de voorlopige hechtenis:

  • Minder ernstige delicten: maximaal periode van 2 maanden. Kan eenmalig met 1 maand verlengd worden.
  • Ernstige delicten: maximaal periode van 3 maanden. Kan twee keer verlengd worden, de eerste verlenging is maximaal 2 maanden, de tweede verlenging maximaal 1 maand.
  • Zeer ernstige delicten: maximaal periode van 4 maanden. Kan twee keer verlengd worden, de eerste verlenging is maximaal 3 maanden, de tweede verlenging maximaal 2 maanden.
  • Bijzonder ernstige delicten: maximaal periode van 4 maanden. Kan drie keer verlengd worden met een periode van 4 maanden.

In de wet staan de voorwaarden om een verdachte in voorlopige hechtenis te houden, en om deze voorlopige hechtenis te verlengen. In praktijk wordt de voorlopige hechtenis van verdachten echter vrijwel automatisch verlengd. Het ontheffen van een verdachte uit de voorlopige hechtenis is zeer uitzonderlijk.

Gerechtelijke procedure
De gerechtelijke procedure staat beschreven in hoofdstuk 20 van het Wetboek van Strafprocesrecht. Tijdens het onderzoek ter terechtzitting mag eerst de rechter ondervragen, daarna de vervolger en tot slot de (advocaat van) de verdachte. De gerechtelijke procedure bestaat uit de volgende stadia:

  • Onderzoek ter terechtzitting:
  • De vervolger leest de aanklacht voor, omkleed met feiten
  • De verdachte wordt ondervraagd
  • Slachtoffer en betrokkenen worden ondervraagd
  • Getuigen worden ondervraagd
  • Onderzoek van het bewijsmateriaal (bijvoorbeeld beeldmateriaal, geluidsmateriaal, goederen)
  • Overlegging van documenten (bijvoorbeeld verklaringen van organisaties)
  • Verklaring experts
  • Discussie:
  • Vervolger leest de aanklacht voor en vermeldt de strafeis
  • Verdediging krijgt het woord om weerwoord te geven
  • Vervolger, Slachtoffer en betrokkenen krijgen de kans om hun mening te geven
  • Verdediging krijgt het laatste woord
  • Beraadslaging en vonnis door de rechtbank

Tegen een beslissing van de provinciale rechtbank staat beroep open bij de regionale rechtbank, Dit is geregeld in hoofdstuk 23 en verder. Volgens artikel 234 moet er binnen 15 dagen na de uitspraak van de lagere rechtbank beroep aangetekend worden bij de regionale rechtbank. Tegen een uitspraak van de regionale rechtbank staat beroep open bij de Superior Court.


Referenties

  • A. Luu (2006). Vietnam Legal Research - Geraadpleegd via: http://www.nyulawglobal.org/globalex/vietnam.htm
  • Human Rights Watch (2011) - The Rehab Archipelago.
    Forced Labo rand other Abuses in Drug Detention Centers in Southern Vietnam
    .
  • Geraadpleegd via: http://www.unhcr.org/refworld/docid/4bac816f2.html
  • P. Nicholson (2001) - Judicial Independence and the Rule of Law: the Vietnam Court Experience.
    Australian Journal of Asian Law
    . Vol. 3 No. 1.
  • Socialist Republic of Vietnam (2000) - Penal Code.
  • Socialist Republic of Vietnam (2003) - Criminal Procedure Code.

Gevangenissen

De omstandigheden in de Vietnamese gevangenissen zijn zwaar. Aangezien de Vietnamese overheid geen gegevens vrijgeeft kan het beeld van het leven in een Vietnamese gevangenis alleen gebaseerd worden op de rapportages van internationale en nationale mensenrechtenorganisaties. Net als in vele landen in Zuid Oost Azië, lijkt de praktijk slecht aan te sluiten bij hetgeen in de nationale wetgeving en internationale verdragen vastgelegd is.

4.1 Overbevolking
Uit verschillende rapportages blijkt dat er sprake is van een hoge mate van overbevolking van de Vietnamese gevangenissen. Hierdoor leven er veel gevangenen samen in dezelfde, vaak kleine, cel. Waar mogelijk worden de mannelijke en vrouwelijke gedetineerden gescheiden, verblijven de jeugdige gescheiden van de volwassen veroordeelden en worden verdachten die in voorlopige hechtenis gehouden worden gescheiden van reeds veroordeelde gevangenen.

Doordat de Vietnamese overheid geen cijfers en statistieken vrijgeeft over de gevangenispopulatie, is het onmogelijk uitspraken te doen over hoe groot de mate van overbevolking is.

Overbevolking kan gevolgen hebben voor de gezondheid van de gevangenen, de hoeveelheid voedsel en water, de hygiëne en sanitaire voorzieningen. Doordat er veel mensen in een kleine ruimte samenleven (waar vaak geen zonlicht binnenkomt, en de lucht nauwelijks wordt geventileerd) is de gevangenis een broedplaats voor ziekten en gezondheidsproblemen.

4.2 Gezondheid
De gevangen hebben vaak gezondheidsproblemen. Eén van de oorzaken hiervan is overbevolking, maar ook de gebrekkige sanitaire voorzieningen en hygiëne, het gebrek aan voedzaam voedsel en schoon drinkwater en het gebrek aan beweging, zonlicht en ventilatie draagt bij aan de gezondheidsproblemen van de gedetineerden.

4.3 Medische hulp
Uit verschillende officiële bronnen blijkt dat gedetineerden in principe toegang hebben tot medische hulp. In praktijk blijkt echter dat deze medische hulp dikwijls tekort schiet, en zijn er klachten van gedetineerden die onvoldoende medische hulp krijgen en geen medicijnen kunnen krijgen in de gevangenis.

4.4 Drinkwater & voedsel
Uit verschillende rapportages blijkt dat de gedetineerden in de Vietnamese gevangenissen vaak te weinig en onvoldoende voedsel krijgen. Ook wordt er onvoldoende schoon drinkwater verstrekt. Dit gebrek aan voedzaam voedsel en schoon drinkwater kan consequenties hebben voor de gezondheid van de gedetineerden.

4.5 Sanitaire voorzieningen
De sanitaire voorzieningen in de gevangenissen schieten vaak tekort. In de overbevolkte cellen is er meestal een gat in de grond dat fungeert als wc. Zeep en wc papier worden nauwelijks door de gevangenis verstrekt. Dit zorgt ervoor dat veel gedetineerden huidproblemen hebben en dat ziektes zich snel kunnen verspreiden.

4.6 Contact met de buitenwereld
In principe is het zo dat gevangenen één keer per maand een half uur bezoek mogen ontvangen van hun familie. Dit familiebezoek is noodzakelijk voor de overleving in een Vietnamese gevangenis. Familie kan immers voedsel, goederen, geld en ondersteuning geven aan de gedetineerde. Uit de rapportages blijkt dat de gevangenisbewaarders deze giften van familie vaak wel toestaan. Eventueel tegen de betaling van een omkoopsom. Echter, als de nationale veiligheid(een zeer breed begrip) in het gedrang is, dat kan de gevangene het bezoek van zijn familie worden ontzegd.

4.7 Mishandeling
In het Wetboek van Strafrecht wordt marteling en mishandelingdoor mensen die een officiële functie bekleden strafbaar gesteld. Hier valt ook de politie en gevangenispersoneel onder. Helaas blijkt in praktijk dat de politie en gevangenispersoneel dikwijls fysiek geweld en marteltechnieken gebruiken om verklaringen of bekentenissen te onttrekken aan een verdachte of om gedetineerden te bestraffen. De technieken van fysiek geweld die voor dit doel gebruikt worden, worden vaak zo gekozen dat er geen sporen achter gelaten worden.

Zoals in de wet is vastgesteld worden politieagenten en gevangenispersoneel vervolgd wanneer zij verdacht worden van mishandeling. De bestraffing blijft echter vaak bij een administratieve sanctie, waarbij de overtreder een waarschuwing krijgt, of uit zijn functie ontheven wordt.

4.8 Corruptie
Ook corruptie, het aannemen van steekpenningen en het misbruik maken van macht wanneer iemand een officiële positie bekleed, is in het Wetboek van Strafrecht strafbaar gesteld. Toch blijkt uit bronnen dat het gevangenispersoneel in de Vietnamese gevangenissen wel degelijk sommen geld aannemen en in ruil daarvoor de gedetineerden bepaalde privileges vertrekken.


Referenties


Conclusie

Helaas is het zo dat er in Vietnam een grote discrepantie is tussen wat er voorgeschreven wordt door Internationale wetgeving, de Grondwet, het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafprocesrecht en hetgeen er in de praktijk gebeurt. Hier zijn talloze voorbeelden van. Zo blijkt uit rapportages van mensenrechtenorganisaties dat de omstandigheden in de Vietnamese gevangenissen erbarmelijk zijn, verklaringen en bekentenissen van verdachten vaak onder dwang verkregen worden, fysiek geweld gebruikt wordt voor bestraffing en toegang tot juridische bijstand vaak verhinderd wordt. Maar ook een eerlijk proces is in Vietnam niet gegarandeerd.

Geconcludeerd kan worden dat, ook al zijn verschillende mensenrechten in Vietnam op papier erkend, schendingen van mensenrechten aan de orde van de dag zijn.