Kamervragen over semi-libertad in Peru

Nederlandse ex-gedetineerden in Peru

In Peru zitten momenteel 91 Nederlanders gedetineerd. Het betreft hier de op één na grootste groep buitenlandse gedetineerden van een ander land dan Peru.

In Peru bestaat de mogelijkheid tot vervroegde invrijheidstelling. Dit wordt ook wel de Semi-libertad (gedeeltelijke invrijheidstelling) genoemd. Semi-libertad is mogelijk wanneer de gedetineerde eenderde deel van zijn straf (inclusief voorarrest) heeft uigezeten. De gedetineerde moet een verzoek indienen om voor deze strafverkorting in aanmerking te komen.

Het probleem is echter, dat wanneer de gedetineerde vrijkomt op grond van de Semi-libertad, hij zich elke maand dient te melden bij de politie en het verboden is Peru te verlaten. Bovendien is het zonder familie en vrienden vrijwel onmogelijk om in levensonderhoud te voorzien, zeker gelet op de hoge werkloosheid in dit land. Door deze situatie is de kans groot dat ex-gedetineerden terugvallen in de criminaliteit. Semi-libertad is erop gericht ex-criminelen weer te re-integreren in de maatschappij, maar buitenlanders hebben hier weinig baat bij.

Krista van Velzen (1974) heeft jaren gewerkt als activiste en fractiemedewerkster van de SP. In 2002 werd zij kamerlid en sinds de laatste verkiezingen is zij woordvoerder voor landbouw, voedselkwaliteit, dierwelzijn, TBS, reclassering, verslaving en daklozen. Op 24 oktober 2007 en 8 januari 2008 heeft Van Velzen aan de ministers van Justitie en van Buitenlandse zaken vragen gesteld over de zojuist omschreven situatie van Nederlandse (ex-)gedetineerden in Peru. Uit deze vragen en de antwoorden daarop van minister Verhagen, mede namens de minister van Justitie, komt het volgende naar voren.

De ministers zijn op de hoogte van de Semi-libertad-regeling en zij zijn ook bekend met deze regelingen in de Dominicaanse Republiek, Venezuela en Argentinië. Overbrenging van Nederlandse gedetineerden kan echter niet plaatsvinden zonder verdrag. Alleen Venezuela is partij bij het Raad van Europa Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen. Tussen Venezuela en Nederland vinden dan ook overbrengingen plaats.

De ministers zijn op de hoogte van de problemen voor buitenlandse gedetineerden die voor de regeling van de semi-libertad hebben gekozen. Zij bevestigen de grote kans op verdere marginalisering als gevolg van het ontbreken van financiële steun van familie of vrienden. Daarom houdt de ambassade de gedetineerden voor dat het leven in Semi-libertad in Peru erg moeilijk is. Echter, door de slechte omstandigheden in Peruaanse gevangenissen is het achterwege laten van een verzoek tot invrijheidstelling geen reële optie, ook al is een invrijheidstelling aan beperkingen onderworpen.

Mede op verzoek van Nederland zijn medio 2007 de Peruaanse autoriteiten in EU-verband benaderd met het verzoek tot een oplossing te komen voor de semi-libertadproblematiek van Europese gedetineerden, buiten een WOTS-verdrag om. Dit is bij hoge uitzondering mogelijk op grond van humanitaire redenen middels een besluit van de Peruaanse ministerraad. De Peruaanse wet eist wel dat in beginsel de volledige straf bij overbrenging overgenomen wordt. De Peruaanse minister van Justitie Rosario Fernandez onderkende het probleem en gaf aan te zullen onderzoeken wat concreet de mogelijkheden zijn. Ook voor Peru is namelijk terugkeer naar het thuisland te prefereren boven het zonder middelen verblijven in Peru.

Benadering van niet-verdagslanden waar Nederlanders of daarmee gelijkgestelde personen zijn gedetineerd, is in voorbereiding. Op basis van de resultaten daarvan zal de minister van Justitie bepalen of de WOTS aangepast moet worden en zal hij een intern werkprogramma laten opstellen aan de hand waarvan concrete afspraken met individuele landen gemaakt moeten worden.

Voor het complete verslag van de gestelde (en beantwoorde) kamervragen omtrent de situatie van (ex-) gedetineerde Nederlanders in Peru wordt verwezen naar onderstaande links.

Vragen van het lid Van Velzen (SP) aan de ministers van Justitie en van Buitenlandse Zaken over Nederlandse gedetineerden in het buitenland, waaronder Peru (Ingezonden 8 januari 2008) en antwoord zijn als volgt te vinden:
http://parlando.sdu.nl/cgi/login/anonymous
Vervolgens klikken op "uitgebreid zoeken". In dit scherm bij "nummer en volgnummer" in het eerste vakje 1286 typen en bij publicatiedatum tussen 18 februari 2008 en 19 februari 2008 invullen. Vervolgens "akkoord", waarbij er dan 1 resultaat dient te verschijnen.

Kamervragen van het lid Van Velzen (SP) aan de ministers van Justitie en van Buitenlandse Zaken over Nederlandse gedetineerden in Peru. (Ingezonden 24 oktober 2007) zijn als volgt te vinden:
http://parlando.sdu.nl/cgi/login/anonymous
Vervolgens klikken op "uitgebreid zoeken". In dit scherm bij "vrije trefwoorden" getal en letter: 2070803260h invullen. Vervolgens "akkoord", waarbij er dan 1 resultaat dient te verschijnen. De link onder "document" kan geopend worden.

Geraadpleegde bronnen:
- Werkbezoek van Krista van Velzen aan (ex-)gedetineerden in Peru http://kristavanvelzen.sp.nl/weblog/2007/05/24/enkeltje-peru/.
- Brochure van het Ministerie van Buitenlandse Zaken over gearresteerd zijn in Peru http://www.reclasseringnederland.nl/PDF/GearresteerdPeru.pdf.
- PrisonLAW.