Mexico

Artikelindex

Leefomstandigheden gevangenissen

Amnesty blijft berichten ontvangen over martelingen, ook na de publicatie van drie rapporten aangaande marteling in Mexico: Torture cases – calling out for justice (juni 2001); Mexico betrayed: Justice betrayed; torture in the judical system (juli 2001), Mexico: Unfiar trials: unsafe convictions (maart 2003). Uit deze rapporten blijkt dat de huidige juridische mechanismen beperkt en inadequaat zijn. Binnen het strafrechtsysteem is marteling een geïnstitutionaliseerde praktijk. Er bestaat geen effectieve supervisie van de rechterlijke macht over de het ministerie van Justitie en Binnenlandse Zaken. Het Openbaar Ministerie is onderdeel van deze ministeries en voert juridische acties uit in naam van deze organen. Er is een juridisch klimaat ontstaan waarin martelingen worden geaccepteerd om vooruitgang in het onderzoek te boeken en criminaliteit te bestrijden.

Een verdachte kan zich meestentijds niet beroepen op bescherming en op het recht op fysieke onaantastbaarheid. Martelingen worden niet volgens internationaal geaccepteerde normen geregistreerd, maar worden gecategoriseerd als bijvoorbeeld machtsmisbruik. Indien een verdachte een klacht indient tegen marteling, is het Openbaar Ministerie verantwoordelijk voor het onderzoek. Dit betekent dat het OM onderzoek uitvoert naar klachten over eigen handelen. In het onderzoek worden tekenen van marteling vaak geregistreerd als onbelangrijke blessures. Openbare aanklagers en rechters nemen tekenen van marteling vaak niet serieus. De bewijslast van de marteling ligt bij de verdachte. Dit systeem is het omgekeerde van het principe dat iemand onschuldig is zolang het tegendeel niet bewezen is. Daarbij bestaat vaak een nauwe relatie tussen de aanklagers en rechters. En bovenal accepteren rechters verklaringen die onder druk van martelingen zijn verkregen. Hieruit blijkt dat een eerlijke rechtsgang stelselmatig wordt ondermijnd. Straffeloosheid op het gebied van martelingen blijft de norm.

Het verbeteren van de mensenrechtensituatie in Mexico is een prioritair aandachtsgebied van President Fox. Dit uit zich o.m. door het feit dat Mexico in de afgelopen 3 jaar alle internationale afspraken en conventies op het gebied van mensenrechten heeft bevestigd of geratificeerd. De belangrijkste mensenrechtenschendingen betreffen martelingen, verdwijningen, buitengerechtelijke executies en willekeurige detentie. De regering stelt zich open en transparant op met betrekking tot de mensenrechtensituatie en meer in het bijzonder voor verbetering van de positie van de inheemse volkeren in Mexico. Een aantal gevallen van mensenrechtenschendingen kan zich verheugen in persoonlijke aandacht van de President, mede na een persoonlijk onderhoud met de Secretaris Generaal van Amnesty International. Op 8 december 2003 is de VN Diagnose over de Situatie van de Mensenrechten aan President Fox gepresenteerd. President Fox heeft zich verbonden aan de aanbevelingen van het rapport, die door middel van een Nationaal Mensenrechten Plan zullen worden uitgevoerd. Dit Nationaal Mensenrechten Plan is op 10 december 2004 door de regering gepresenteerd, en werd gekenmerkt als ’politica de estado’, beleid waarbij zowel de federale overheid, de deelstaatregeringen, het parlement, de rechterlijke macht als maatschappelijke organisaties betrokken zijn. Op 3 februari 2005 is een grootschalige campagne gestart, gericht op het terugdringen en voorkomen van geweld tegen vrouwen. Ook de door de regering Fox voorgestelde juridische hervormingen zullen bijdragen aan een transparanter en toegankelijker juridisch systeem, met minder kans op willekeur en mensenrechtschendingen.

Mexico heeft de volgende VN-verdragen geratificeerd:

  • CERD (het Verdrag inzake de Uitbanning van alle Vormen van Rassendiscriminatie van de VN),
  • CCPR (het Int. Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke Rechten),
  • CESCR / ECOSOC (het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele rechten),
  • CEDAW (het Verdrag inzake de Uitbanning van alle Vormen van Rassendiscriminatie van de VN),
  • CRC (het Verdrag inzake de Rechten van het Kind), CMW (het Arbeidsmigrantenverdrag) en de belangrijkste in ons geval:
  • CAT- verdrag (het Verdrag tegen Foltering en Andere Wrede Onmenselijke of Vernederende Behandeling en Bestraffing).