Argentinië

Artikelindex

Gevangenissen 

Human Rights Watch (HRW) beschrijft in haar jaarlijkse rapporten zonder uitzondering van een sombere leefsituatie in de gevangenissen van Argentinië. Rechten van gedetineerden worden met regelmaat geschonden en de situatie in de Argentijnse gevangenissen voldoet niet aan de normen die gesteld zijn in het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten.

Gevangenissen herbergen doorgaans veel meer gevangenen dan het aantal waarvoor ze gebouwd zijn. Dit houdt in dat gevangen vaak opeen gepropt zitten in een te kleine cel. HRW schrijft in haar rapport over Argentinië van 2005 dat er soms wel 10 gedetineerden opeengepakt zitten in een cel van nog geen 2 bij 2,5 meter. In het rapport van 2006 schrijft HRW dat in een gevangenis in de Staat Córdoba met een capaciteit voor nog geen duizend gevangenen, meer dan 1700 mensen gedetineerd zaten. Gezien de volgende rapporten, inclusief die van 2007, blijkt dat de overbevolking een structureel probleem is. Toch wordt geconstateerd dat er sinds 2006 wel sprake is geweest van een afname.

Hoe dan ook, overbevolking is natuurlijk een belangrijke bron van spanningen tussen gedetineerden zelf. Er is dan ook regelmatig sprake van geweld tussen gedetineerden onderling, veelal in ‘gang’verband. In een rapport met aanbevelingen na bezoeken aan gevangenissen in de Staat Mendoza door een delegatie van Amnesty International, is een lijst bijgevoegd met een de namen van gedetineerden die om het leven zijn gekomen. Uit die lijst blijkt dat er 16 gedetineerden om het leven zijn gekomen in een gevangenis in die Staat tussen 2004 en 2005. Het overgrote deel van die lijst is om het leven gekomen door geweld van medegevangenen. Daarnaast zijn er regelmatig meldingen van opstanden in de Argentijnse gevangenissen. HRW meldt maakt in haar rapport van 2006 melding van een aantal incidenten waarbij gedetineerden om het leven zijn gekomen. Tegelijk meldt het rapport dat corrupte gevangenenbewaarders zijn betrapt op de verkoop van messen aan gevangenen in de Magdalena gevangenis in de Stadsstaat Buenos Aires.

Het zijn niet alleen de gedetineerden die (onderling) geweld toepassen, ook onder politieambtenaren en gevangenbewaarders bestaat een cultuur van geweld, die door het onbestraft blijven van martelpraktijken in het verleden is geïnstitutionaliseerd. Verhorende opsporingsambtenaren en gevangenisbewaarders bedienen zich structureel van gewelddadige middelen. Er zijn dan ook regelmatig berichten over martelpraktijken door politie en gevangenbewaarders. HRW noemt in haar rapport van 2006 een incident waar gevangenisbewakers een gevangene in elkaar sloegen en stroomschokken toediende als wraak op een door de gevangene ingediende klacht bij een Commissie tegen Marteling vanwege een eerder incident.

Er zijn niet alleen veel misstanden in de gevangenissen in Argentinië, de mensenrechtenorganisaties stellen ook nog eens vast dat er onvoldoende of zelfs niets wordt gedaan door de Argentijnse autoriteiten om deze misstanden te onderzoeken en de daders te straffen. Bovendien falen de Argentijnse autoriteiten om bij geweldsincidenten of sterfgevallen in gevangenissen te achterhalen wie de schuldige is. Amnesty International illustreert dit door de volgende cijfers: van de 40 sterfgevallen in gevangenissen in de staat Mendoza sinds het jaar 2000 is in nog geen enkel geval in een onderzoek naar boven gekomen wie verantwoordelijk is. In slechts twee onderzoeken was sprake van enige vooruitgang. Amnesty wijst de Argentijnse autoriteiten in haar rapport nog eens op de verplichting van de autoriteiten om sterfgevallen in een gevangenis deugdelijk te onderzoeken.

Een groot deel van de overbevolking wordt veroorzaakt door de traagheid van het justitiële systeem in Argentinië. Een groot deel van de gedetineerden in Argentinië is nog in afwachting van zijn rechtzaak. HRW meldt dat slechts 20 % van de gedetineerden daadwerkelijk is veroordeeld, de rest zit in nog in voorlopige hechtenis. Gevolg is dat niet alleen de gevangenissen overvol raken, ook de politiecellen zitten vol met mensen die in afwachting van hun proces zijn. Politiecellen hebben minder voorzieningen dan reguliere gevangenissen of huizen van bewaring. Preventief gedetineerden zitten dus samen opgesloten met veroordeelden.

Tevens zitten er minderjarigen opgesloten in gevangenissen voor volwassenen en zitten verschillende categorieën gevangenen door elkaar, dat wil zeggen dat er geen speciale afdelingen zijn voor bijvoorbeeld mensen die veroordeeld zijn voor brute geweldsdelicten en moorden of andere zware criminelen. Er zijn wel speciale gevangenissen voor vrouwelijke gedetineerden.

De situatie in de Argentijnse gevangenissen is ronduit slecht te noemen. HRW signaleert echter een lichtpunt in de vorm van een uitspraak van het Argentijns Hooggerechtshof waarin het oordeelde dat alle gevangenissen moeten voldoen aan VN Standaard minimum regels voor de behandeling van gevangenen. Bovendien merkt de Nederlandse ambassade in Buenos Aires op dat Nederlandse gedetineerden in Argentinië het relatief goed maken, maar de omstandigheden waarin zij leven zijn natuurlijk niet te vergelijken met die in Nederlandse gevangenissen. De Nederlanders komen worden veelal in de betere afdelingen van de gevangenissen geplaatst. Toch meldt de ambassade dat ook Nederlanders blootgesteld worden aan mishandelingen in de gevangenis, veelal in de eerste dagen van hun detentie.

Gezien bovenstaande ontwikkeling, de toestand in de gevangenissen in Argentinië, de afstand tot Nederland en de beperkte mogelijkheden tot reclassering, is PrisonLaw van mening dat de Nederlandse overheid op korte termijn een wots-verdrag met Argentinië behoort af te sluiten.