Turkije

Artikelindex

Geschiedenis

De val van het Ottomaanse Rijk betekent de geboorte van de Republiek Turkije. Het Sykes-Pictoverdrag (1916) en het Verdrag van Sevrés (1920) regelen de verdeling van het Ottomaanse Rijk. Van het Ottomaanse wereldrijk [1] blijft een klein deel rond Ankara gereserveerd de Turken. De Turken zijn het niet eens met de verdeling. Met deze onvrede start onder leiding van Mustafa Kemal Atatürk (hierna: Atatürk) de onafhankelijkheidsoorlog. Atatürk heeft het huidige gebied van Turkije onder zijn controle gekregen. In 1923 wordt het verdrag Vrede van Lausanne (1923) getekend dat een eind maakt aan de oorlog en de grenzen van het nieuwe Turkije vastlegt. Atatürk sticht op 29 oktober 1923 de Republiek Turkije. Daarnaast introduceert hij zijn politieke visie (kemalisme). Een visie die Turkije moest moderniseren. Het gevolg hiervan is dat het Kalifaat is afgeschaft, Turkije seculier wordt, het Latijnse schrift wordt ingevoerd en de westerse technologie wordt aangemoedigd. Verder worden alle religieuze rechtbanken ontbonden en de Islam als staatsreligie wordt geschrapt. [2]

Turkije blijft een éénstatenpartij tot 1945. In 1950 komt de Democratische Partij, niet zijnde een staatspartij, onder leiding van Menderez, aan de macht. De partij van Atatürk draagt zonder geweld de macht over aan de Democratische Partij. Vanaf de periode van 1950 tot heden zijn er drie Militaire staatsgrepen geweest (1960, 1971 en 1980) [3], hetgeen zware economische consequenties heeft gehad voor Turkije.

Turkije kan heden ten dage gezien worden als een democratisch, sociale en een seculiere rechtstaat, hetgeen in de Turkse grondwet (hierna: Tgrw.) is vastgelegd [4]. De grondwet geeft in de artikelen 7 tot en met 9 Tgrw. de scheiding der machten weer (Triaspolitica). Hierin wordt de wetgevende macht toebedeeld aan het nationale parlement, de rechtsprekende macht is in handen van onafhankelijke rechters en de uitvoerende macht ligt bij de president en de raad van ministers. De onafhankelijkheid van de rechters wordt in de Tgrw. door de artikelen 138-141 gewaarborgd.


Rechtssysteem

Het Turkse rechtssysteem is in drie categorieën verdeeld: administratieve rechters, civiele rechters en strafrechters. Daarnaast zijn er verschillende gespecialiseerde rechtbanken (zoals verkeersdelicten rechtbanken) voor veelvoorkomende delicten. Verder zijn er staats veiligheidsrechtbanken die rechtsmacht hebben over misdrijven tegen de staat. [5]

Soorten rechtbanken

Om de rechters van elkaar te onderscheiden is het eenvoudig om het volgende in gedachten te houden. Een administratieve rechter heeft een bruine kraag, een civiele rechter heeft een groene kraag en een strafrechter heeft een rode kraag.

Turkije kent de volgende strafrechtelijke gerechten: De Sulh Ceza Mahkemesi (Kanton Gerecht) heeft rechtsmacht overtredingen waarop maximaal een geldboete of een korte gevangenisstraf voor staat. De Asliye Ceza Mahkemesi (Eenvoudige Kamer) heeft rechtsmacht over alle strafzaken die niet onder andere rechtbanken vallen. De Aĝir Ceza Mahkemesi (Meervoudige Kamer) heeft rechtsmacht over delicten waarop een strafverzwarende gevangenisstraf op staat of over straffen waarop minimaal tien jaar op staat. De Yargitay (vergelijkbaar met de Hoge Raad) is de laatste instantie waar de verdachte een beroep op kan doen. De Yargitay is onderverdeeld in een civiele en een strafkamer.


Drugsdelicten

De volgende bepalingen van het Turkse strafrecht zijn van toepassing op drugsgerelateerde feiten. Artikel 13 van het Turkse wetboek van Strafrecht (verder TWvSr) geeft aan dat het Turkse recht van toepassing is op verdachten van productie en handel in drugs, verslavende middelen en/of pepmiddelen, en in het geval van het aanzetten tot gebruik van drugs, verslavende middelen en/of pepmiddelen. [6]

Artikel 45 TWvSr geeft aan dat de sanctie bestaat uit gevangenisstraffen en administratieve boetes. De gevangenisstraf is onder te verdelen in zware levenslange gevangenissenstraffen, levenslange gevangenisstraffen en tijdelijke gevangenisstraffen [7]. De zware levenslange gevangenisstraffen en de levenslange gevangenisstraffen eindigen met het overlijden van de gevangene. Het verschil tussen de beide is dat bij de zware levenslange gevangenisstraf de uitvoering onder strenge voorschriften plaatsvindt [8]. De tijdelijke gevangenisstraf wordt verdeeld in kortlopende en langlopende straffen. Kortlopende straffen zijn gevangenisstraffen van een jaar of minder [9]. Deze kortlopende gevangenisstraffen kunnen worden omgezet naar administratieve boetes, schadevergoedingen, leerprojecten, plaatsverboden, dienstverlening, inbeslagname van rijbewijzen en andere certificaten [10]. Drugs gerelateerde artikelen in het TWvSr zijn artikel 188 tot en met 193 TWvSr. De straffen die voor drugsdelicten worden gegeven variëren van twee maanden tot 10 jaar [11].


Turkije en EU

Lange tijd werd in Turkije onvoldoende aandacht besteed aan de mensenrechten. Hierdoor kreeg Turkije veel kritiek vanuit het buitenland, met name vanuit de Europese Unie en van verschillende mensenrechtenorganisaties. De kritiek is niet onopgemerkt gebleven. Onder andere als gevolg hiervan heeft Turkije een groot aantal hervormingen doorgevoerd om de mensenrechtensituaties in gevangenissen te verbeteren. Mede hierdoor zijn de aantal overtredingen betreffende schendingen van de mensenrechten gedaald, maar men kan niet spreken van een ‘zero tolerance’. Helaas komt het nog voor (wel minder dan voorheen) dat mensenrechtenschendingen in Turkije voorkomen. Turkije is op de goede weg, maar heeft nog een lange weg te gaan voordat het kan spreken van een zero tolerance.


Strafprocesrecht

Verdachten kunnen gearresteerd worden door de politie of door de Gendarmarie (Jandarma). In Turkije worden verdachten in de stad gearresteerd door de politie en op het platteland door de Gendarmarie. Tijdens de arrestatie dient de verdachte gewezen te worden op zijn rechten. De verdachte heeft onmiddellijk recht op een advocaat, ook wanneer de verdachte op het politie- of Jandarmakantoor ondervraagd wordt. Tevens heeft de verdachte het recht om te zwijgen. Het Consulaire Verdrag van Wenen verplicht Turkije de ambassade van de arrestant (in het geval het om een buitenlander gaat) op de hoogte te stellen.

In het geval de verdachte op heterdaad wordt betrapt kan de verdachte meteen gearresteerd worden. In alle andere gevallen dient er een bevel van de rechter te zijn om de verdachte te arresteren. De verdachte wordt onmiddellijk schriftelijk (of mondeling) op de hoogte gebracht waarvan hij verdacht is. Tevens wordt de verdachte binnen 48 uur (of vier dagen indien het gaat om een groepsverband) voor de rechter gebracht. De rechter beslist of de verdachte langer blijft zitten of niet. Na de arrestatie krijgt de verdachte een medisch onderzoek. Het medisch onderzoek heeft als doel de lichamelijke situatie van de verdachte weer te geven. In het geval de verdachte in de gevangenis kneuzingen of blauwe plekken heeft, staat de verdachte bewijstechnisch sterker in zijn schoenen vanwege een medisch rapport.


Het Wots verdrag

Turkije heeft het Wots-verdrag op 19 juni 1985 geratificeerd. Drie jaar later op
3 september 1988 is het verdrag in werking getreden.

Overzicht van de gerechtelijke organisatie

[12]

RechtsysteemTurkije
(klik voor grotere afbeelding)


[1] http://nl.wikipedia.org/wiki/Ottomaanse_rijk#Einde_van_het_Ottomaanse_Rijk
[2] www.minbuza.nl
[3] www.wikipedia.nl
[4] Zie artikel 1 Tgrw. verklaart dat Turkije een Republiek is. Artikel 2 Tgrw. geeft aan dat Turkije een democratisch, sociaal en seculiere rechtstaat is, die de openbare vrede, nationale solidariteit en rechtvaardigheid, respect voor mensenrechten, loyaliteit aan het gedachtegoed van Ataturk en de beginselen van het preambule waarborgt. Vervolgens geeft artikel 4 Tgrw. weer dat deze artikelen niet gewijzigd kunnen worden. Tevens is het niet mogelijk om wetsvoorstel tot wijziging in te dienen.
[5] De competentie van de staatsveiligheidsrechtbanken betreft delicten tegen de veiligheid van de staat. De procesregels van deze rechtbanken zorgen voor een verdere inperking van de rechten van verdachten dan bij gewone rechtbanken. Bovendien is de doodstraf afgeschaft. Zie www.minbuza.nl
[6] Vrij vertaald door Alper Cinar.
[7] Zie artikel 46 TWvSr.
[8] Zie artikel 47 TWvSr en artikel 48 TWvSr.
[9] Zie artikel 49 TWvSr.
[10] Zie Artikel 50 TWSvt.
[11] Strafverzwarende omstandigheden zijn hierbij niet in het acht genomen. Het is dus goed mogelijk dat onder strafverzwarende omstandigheden de straf voor drugsdelicten hoger is dan tien jaar. Er zijn verschillende deelnemingsvormen voor drugsdelicten. Tevens kunnen de drugsdelicten in verschillende categorieën onder gebracht worden.
[12] http://www.yargitay.gov.tr/english/judiciarysystem.php